[ 3918 ]
فصفصه :
معرَّب از اسفست فارسى است و در رطبه مذكور شد .
[ 3919 ]
فصيل :
بچه شتر است .
[ 3920 ]
فصا :
به كسر فاء ، عجم الزبيب است .
[ 3921 ]
فضه :
به فارسى نقره و سيم و به تركى كومش نامند و تكوّن او را از گوگرد و زيبق پاك دانستهاند كه گوگرد به قدر عشر زيبق باشد به دليل آنكه چون نقره از گوگرد مكلس گردد و يك جزء كبريت كه تكليس او نموده و مثل خود ، زيبق را منعقد مىسازد .
در اوّل ، سرد و خشك و گويند معتدل است و در تفريح و تقويت ، قريب به ياقوت وجهت خفقان و بدبويى دهان و رفع رطوبات لزجه و عفونت بلغم و ماليخوليا و جنون و وسواس و ربو و سرفه و استسقاء و سپرز و سنگ گرده و مثانه ، نافع و ضماد او محلّل اورام و با زيبق مقتول ، رافع بواسير و در اكحال جهت بياض و تقويت باصره ، مفيد .
مضرّ امعاء و مصلحش كتيرا و قدر شربتش تا نيم درهم است و گوگرد خام باعث سياهى او و نمك تلخ ، رافع آن است و گويند گوگرد غير خام ، معدّل او و بعد از تعديل ، موجب ثبات ارواح هاربه و منقّى متطرقات مشاكل خود است و خوردن اشربه و خمر در ظرف نقره باعث تفريح است .
[ 3922 ]
فطر :
نباتى است سفيد به شكل نصف تخم مرغ كه منكوس باشد و بىبرگ و گل و ساقش بسيار كوتاه و جوف او مملو از صفايح و مأكول او را به تركى كبلك و به فارسى قارچ نامند و فطر و كمأة ، اسم جنس مأكول و غير مأكول آنند و نزد بعضى فطر مخصوص نوعى قتّال او و كماة ، مخصوص مأكول است .
هر چه بىلزوجت و بىرايحهء بد و سفيد و يا مايل به تيرگى باشد و كوچك و از زمين خوب رويد ، مأكول است و سياه او در غايت سميت و هر چه از نوع سفيد و سرخ او در تحت درخت زيتون و انجير و گردكان و امثال آن رويد و به دستور از سرگين و جيفها و امثال آن بر آيد ، كشنده مىباشد و گويند سفيد مأكول او ، ترياق نوع سرخ اوست و مأكول او ، در دوّم ، سرد و تر و اكتحال آب تازهء او جهت بياض و تقويت باصره و پلك چشم ، نافع و مانع نزول آب ، خصوصاً چون سرمه را به آن پرورده كنند و سائيدهء خشك او رافع اسهال و ذرب و زلق الامعاء و ضماد او با سريشم ماهى و سركه جهت فتق و قيله و برآمدگى ناف ، مجرب و مداومت به خوردن او قاطع نسل و ديرهضم و مولد خلط غليظ و چون