مؤلف شفاء الاقسام گويد كه او ، مقوّى احشاء و محلّل و مفتّح و مبهّى و مفرّح و جهت درد دل و مفاصل و اسهال و نزف حيض ، نافع .
طريق ساختن او اين است كه : ده رطل آب غورهء خرما را به سه رطل مازوى سائيده بجوشانند تا قريب به انعقاد گردد و از آتش بردارند و يك رطل از او و هر يك از سنبل الطيب و لسان العصافير و بسباسه و برگ جوزبوا و قرنفل و قاقله صغار و كبار و كبابه و عود هندى ، سى مثقال ؛ دارچينى ، سه اوقيه ؛ صندل زرد ، نيم رطل ؛ زعفران ، پنج درهم و صمغ عربى ، يك رطل ، مجموع را نرم ، سائيده و با آب مذكور قريب الانعقاد بسرشند و قرص ساخته و خشك كنند ؛ پس قرصها را نرم سائيده ، با ده درهم مشك خالص و ميپختج قرص بسازند و استعمال نمايند .
[ 2896 ]
سكنجبين :
مؤلف او ، « بقراط » است و منافع كليهء او تفتيح و تقطيع و تلطيف غليظ و تغليظ رقيق و تسكين حدّت خون و صفرا است .
مضر صاحبان سعال و سحج و آبله و حصبه و مصلحش ماء الشعير است و بدلش جلّاب و شربت نيلوفر است و اقسام او در دستورات بيان شده .
[ 2897 ]
سكنكور :
اسم فارسى عنب الثعلب است .
[ 2898 ]
سكنبج :
حجر لحاغيطوس است .
[ 2899 ]
سگ آبى :
اسم فارسى قضاعه است .
[ 2900 ]
سگ ديوانه :
اسم فارسى كلب الكلب است .
[ 2901 ]
سكود :
اسم تركى خلاف است .
[ 2902 ]
سكال :
« امين الدوله » گويد فنجوش است .
[ 2903 ]
سليخه :
پوست شاخههاى درختى است مثل لولههاى تنگ سوراخ و به يونانى اسليوس نامند و مخصوص هند و عمان است . برگ درخت او ، شبيه به سوسن كبود و ساقش غليظ و پوست او سطبر و هفت قسم مىباشد :
يكى : زرد و غليظ و خوشبو . دوّم : سرخ به لون بيخ مرجان و صفايحى و خوشبو . سوم :
سفيد مايل به زردى و بىرايحه . چهارم : ما بين سياهى و سرخى و رقيق . پنجم : رقيق كبود و در بوى ، شبيه به گل سرخ . ششم : شبيه به قسط و غير براق . هفتم : رقيق سياه و بدبو و گويند از درخت دارچينى نيز به هم مىرسد و آن ، مستحيل به دارچينى مىشود . بهترين