[ 2893 ]
سگبينج :
معرَّب از فارسى است و به يونانى ساغافيون نامند و آن ، صمغ نباتى است در شكل ، شبيه به خيار و بهترين صمغ او ، صافِ بيرون سرخِ اندرون سفيد است كه با رطوبت ، ظاهر و در بوى ، ما بين حلتيت و قنّه باشد و گويند قنّه مستحيل به او مىشود و فرق ميان ايشان ، رطوبت اوست و قوتش تا بيست سال باقى مىماند .
در سوم ، گرم و خشك و بعضى خشكى او را در دوّم دانسته و مسخّن و ملطّف و جالى و محلّل رياح و اورام صلبه و مدرّ حيض و مسهل بلغم غليظ و جاذب از عمق بدن و مفاصل و مسهل ماء اصفر و با قوت ترياقيه و مصلح ادويه مسهله و قاتل اقسام كرم معده و جنين و مخرج آن و جهت امراض بلغمى و ربو و سعال و درد سينه و استسقاء و درد مفاصل و نقرس و تبهاى بلغمى و سوداوى و صرع و فالج و صداع بارد و مغص و با شراب جهت گزيدن هوامّ و با عسل جهت تقويت باه و ضماد او جهت جذب پيكان و خار از اعضاء و ازالهء آثار جلد و تعقد عصب و بواسير و عرق النسا و التيام عضل مقطوع و تحليل خنازير و سعله و فرزجهء او جهت احتباس حيض و بخور او جهت اختناق رحم و صرع و اكتحال او جهت نزول آب و ظلمت بصر ، نافع است .
مضر محرورين و مورث اورام باطنى و مضرّ مثانه و مصلحش اشق و مضر گرده و مصلح آن كتيرا و قدر شربتش تا يك درهم و بدلش قنّه و گويند در غير رفع سموم ، راتيانج ، بدل اوست .
[ 2894 ]
سك :
عصارهء آمله است و غير اصلى او ، مركب است از مازو و عصارهء غوره خرما كه بلح نامند و آن ، نوعى از رامك است .
در دوّم ، سرد و خشك و حابس قى و طبع و مقوّى ماسكه اعضا و قاطع عرق و رايحه نوره و بدبويى بدن .
قدر شربتش تا دو مثقال و بدلش رامك است .
[ 2895 ]
سك المسك :
چون سك اصلى و غير اصلى را با قدرى مشك بياميزند ، به اين اسم خوانند و چون در نافهء مشك گذارند مسمى به سك الجلود است و چون نافه را در آب خيسانيده و سك را به آن آب بسرشند ، سك الماء نامند و چون نافه را كوبيده ، با او بياميزند ، سك الاكراس گويند و اقسام او ، مايل به گرمى و در افعال ، قريب به رامك است و قسمى از سك المسك از جمله طيوب است .