از آب منع كردند لرز گسسته شده و تپ اندك آمد و كرت دگر مكرر كردند صحت يافتند و بعضى هم بتدبير اول صحت يافتند بيان ترناسوى كه برى مستعملست بگيرد قروت و مغز جوز را هر يكى يك و ربع جزوى سير خام بستانى و جمله با يكدگر در هاون نرم بكوب و اندك آب بر آن زده آن را نيكو سرشتد سازد بوقت ضرورت همچنان به آب تازه مىخوران شربتى از سه درم بود تا ده درم و بسيار را اردينه كه در قاتق آن سير و نعناع بود و چاشنى كرده دادم قبل از وقت نوبت و بر آشهاى نيكو و بر آب صبر فرمودم و نوبت بخير گذشت و صحت يافتند و بر هر نوبت آن آزمودهام نافع بود بتخصيص در آب كردش و بسيار را سكنجبين اصول بر ناشتا با نان و بىنان دادهام نافع بود بتخصيص صحت يافتهاند و در نوائب مختلفه نيز آزمودم و بسيار را قبل از نوبت پلاد چرب يا غسل دادهام و بر بالاى آن حب الشفاى بزرگ و نوبت ربعى و غبى بخير گذشته است و كوكوى سرد مطبخه خارپشت و جوز بوا در عسل آب و اندكى گلاب سائيده و كوكوى نانخواه و كوكوى زيره كوفته در عسل سرشته و سياه تخمه كوفته در عسل سرشته و جندبيدستر فقط در آب سائيده و عسل در گلاب سرشت كرده و سكنجبين بزورى و ميزآب شكنبه گاو جمله را بسيار آزمودهام و درين تب با اكثر نوائب آن مفيد آمده قبل از نوبت خوردن و بعد از كهنگى مرض بدستورى كه معلوم شد مكررا كودكى اين مرض كشيده بود و به زودى صحت يافت و بعد از چند روز چنان واقع شد كه هر شب بوقت خواب اندك حرارتى بىسرما پيدا كردى و صبحگاه گذاشتى حضرت مد ظله العالى فرمود كه هر نماز شام سه لقمهء نان با نعناع سير خوردى و آب خوردى و خواب كردى چنين كرد صحت يافت و پرهيز نداشت و تخليطى نمىكرد و بر غذاى معتاد و آب مقرر بود و من بر بسيار كسى كه بعد از امراض اينچنين تپى مىداشتند آن بتجربه كردم و صحت يافتند باذن اللّه عز و جل و بدانكه كس را كه در علاج تخليطات و تقصيرات كرده باشد و تهيج اندر پشت چشم و اندر روى پديد آمده و سپرز بزرگ باشد مراعات جانب سپرز و جگر و معدهء او بسيار بايد كرد و تسكين بواجبى نمودن و تدابير عند الضرورة به احتياط تمام كردن و استفراغات بدفعات و رونق نمودن و چون تورم در پايها پديد آمده باشد در تسكين حرارت به حد بايد كوشيد و بسيار را ديدم و آزمودم كه طحلب و يا برگ بيد كوفته و يا كاسنى كوفته بر پايها بسيار ماليدن و پايها در ميان آن داشتن و حنا به آب برگ بيد يا كاسنى سرشته بر پايها و دستها بستن جهت آن ورم بغايت نافع است و غذاهاى خنك مقوى معده و قرص گل اندر سكنجبين هر صباح بر ناشتا خوردن و بدانكه در رفع تپهاى كهنه خواه نائبه و خواه لازمه توسل بادعيه هياكل جستن
خلاصة التجارب ( طبع قديم ) — صفحة 107
مساهمون: بهاء الدوله رازى ( بهاء الدين بن مير قوام الدين )
ص١٠٧