( ذ : درهم دورهى اسلامى سكهى نقرهاى و شش دانگ بوده و برابر نيم دينار و يا يك پنجم آن - 10 / 7 دينار است ( بحر الجواهر ) . درم پزشكى چهل و هشت شعيره ، وازكيل ( پيمانه ) دو شعر و پنج شعيره كمتر است ( طب منصورى رازى ) )
دسيجه :
دسته ، به اندازه پر شدن كف دست است .
دورق
:
( A weigh equalling 1200 gms )
دورق انطاكيه گفته شده كه هشت خروش ، و هر خروش شش قسط است .
( ذ : پيمانهاى كه نيم صاع ( منتهى الارب ) ، حنين « 1 » سه رطل و ثابتپور قره « 2 » چهار رطل . قسط رومى بيست وقيه ، قسط انطاكى و مصرى هيجده وقيه ( بحر الجواهر ) ) قسط رومى سه رطل از حساب درم بشمار مىآيد دورق نزد روميان سه رطل و جايى ديگر دو رطل است . و كوچك آن نيم رطل و رطل همانند قسط گفته شده است .
همچنين گفته مىشود دورق همان « قوطولى » مىباشد .
ذراع
:
( A measur from Ibow too the toop of middle finger )
( ذ : ارش ، رش دست ، از آرنج تا نوك انگشت ميانى هفت قبضه است . ( منتهى الارب ) . شش قبضه است . ( يواقيت العلوم ) )
رطل
:
( A measur equal too ulout 450 gms )
دوازده وقيه و برابر نيم قسط . رطل رومى يازده و يك چهارم وقيه و نه وقيه نيز گفته شده است . رطل بغداد يكصد و بيست و هشت و چهار و هفتم درم پيمانه ، رطل مصرى يكصد درم پيمانه ، رطل شام ششصد درم پيمانه و رطل پزشكى يك صد و بيست درم است .
( ذ : از ريشهى ليتر لاتين گرفته شده . نيم من سنگ مكه و آن دوازده وقيه و وقيه
هامش
( 1 ) . حنين پور اسحاق ، بو زيد عبادى ( 194 - 264 ق ) نگارنده و مترجم بيش 103 كتاب و رساله فلسفى ، پزشكى
( 2 ) . بو الحسن حرانى ( 221 - 288 ق ) از مترجمين به نام كتابهايى از زبان يونانى و سريانى به تازى مىباشد بيشتر در رياضيات و هيئت و نجوم ، پزشكى پژوهشهاى گستردهاى دارد .