ويژگى اين بندها فراهم آمدن حركتهاى جداگانهى هر بخشى جدا از بخش ديگر است و ويژگى بودن زردپىها ، كه استخوانها را بهم ديگر پيوند داده ، بالا بردن توانايى حركتى گروهى چند استخوان با هم است كه به مانند يك استخوان انجام داده شود . ما اگر بخواهيم همهى دست را بجنبانيم آن را از سوى بند شانه با يك تكان به جنبش درمىآوريم به مانند اينكه همه استخوانهاى دست يك استخوان مىباشد بىآنكه بند آرنج و بند مچ دست و بندهاى انگشتان در اين كار كندى و بازدارندگى پديد آورند .
چنانچه بخواهيم تنها بخشى جدا از بخش ديگر را بجنبانيم از بندى كه براى آن آماده شده اين كار را انجام مىدهيم . با فراهم شدن اين سيستم هر دو گونه حركت همگانى و بخشى را بستگى به خواست و نياز ، انجام مىدهيم ، چون استخوانها به خودى خود حركت نمىكنند ، بلكه نيازمند محركىاند كه متصل به حس و حركتى مىباشد كه سرچشمه آن مغز است . اين اتصال همان پىها هستند كه تنها به استخوان نمىچسبند بلكه پس از آميختن با گوشت و زردپىها به آنها نيز مىچسبند . چون اگر پى به تنهايى به اندامى بزرگ پيوند خورد يا آن را نمىتواند به جنبش وادارد و يا جنبش آن سست خواهد بود . ازاينرو هر پى پيش از رسيدن به اندامى كه جنبانيدنش خواسته شده ، شاخهشاخه شده و در گوشت و زردپى كه به همه آنها ماهيچه گفته مىشود مىتند .
اندازهى هر ماهيچه برابر با اندازهى اندامى است كه جنبش آن خواسته شده و جاگيرى آن در راستايى است كه آن اندام بسويش مىرود . سپس از دو سوى ماهيچه و در هر دو سوى اندام حركتپذير اندامهايى بنام زردپى رويش مىيابد . زردپى از پى و تارهاى رويشيافته در سر استخوان كه تهى از گوشتى كه بافت ميان ماهيچه است ، ساخته مىشود و به بخش پايين اندامى كه حركت آن خواسته شده مىرسد ، بدينگونه پيوندشان انجام مىپذيرد . با كمترين كشش ماهيچه در جهت پايهى آن ، زردپى نيرومندانه كشيده شد و چون به پايين ماهيچه چسبيده است ، همهى آن اندام را به جنبيدن وامىدارد .
خداوند بزرگ مغز را پايگاه حس و حركت ارادى گذاشته است و از آن رشتههايى را رويانده ( پى ) كه به اندامها مىرود تا به هركدام آنها گونههايى چند از حس و حركت بدهد . ما جايگاه رويش پىها را هنگام يادآورى كالبدشناسى آنها ياد خواهيم كرد .
منصوري في الطب ( فارسى ) — صفحة 76
مساهمون: محمد بن زكريا الرازي
ص٧٦