آورد . گياهى با ريشه خزنده و رنگى سنجابى ( خاكسترى ) تيره از بيرون و سپيد به زردى گراينده از درون مىباشد از آن چندين ساقه برگدار بيرون مىآيد و تا چهار پا قد مىكشد . عربان كهن اين گياه را ارزشمند به شمار مىآوردند . امام « بخارى » از پيامبر ( ص ) حديثى مىآورد كه گفته است « از برترين چيزهايى كه با آن درمان مىكنيد حجامت و قسط است و از زيد پور ارقم از پيامبر ( ص ) آورده « بيمارى ذات الجنب را با قسط و روغن زيتون درمان كنيد »
( ذ : كسد ، كست ، كسط ، عدد هندى ، عود عربى نيز گويند بيخ گياهى همچون لفاح كه طبيعت آن در مرتبت سوم گرم و خشك ، پيشآبآور ، خون ماهانهآور ، آميختگىها را از درون تن مىكشد ، پادزهر سم جانوران ، گشايندهى گرفتگىهاى جگر ، كشندهى كرمهاى شكمبه است . براى درد زهدان ، سينه و شكافتگى ماهيچه و نيروبخشى شكمبه و جگر و دردهاى كهنهى مغزى و شكمبه و ماهيچهها ، راندن سنگ گرده و تنگى نفس و زردى ( يرقان ) ، بيمارىهاى سپرز ، استسقاء ، گرفتگى اندامها ، كزاز ، رعشه خوب است .
( تحفه حكيم ) )
قصب الذريرة
Swertia Chirata Harn Chiratta : ( Qasab al zarriah )
نام كهن آن « قلموس » از گياهان نجيلى ( گونهاى گياه شور ، هفتبند ) ، ساقه نيين دارد ، ساقه و ريشه توخالى گرهدار پر از شيرابهى ليز و چسبنده است ، گل زرد خوشبو دارد . هواى جاى رستنگاه خود را خوشبو مىكند . ازاينرو است كه نام ذريره ( خوشبوكننده ) به آن دادهاند .
( ذ : طبيعت آن در مرتبت دوم گرم و خشك ، ملايم و پيشآبآور ، عرقزا ، گشايندهى گرفتگىهاى دل و جگر و شكمبه و نيروبخش آنها ، از ميانبرندهى تپش دل و استسقا و درد سينه و جگر و زهدان و تنگى پيشآب ( سختى ) و پيشآب چكهچكهاى ، و از ميانبرندهى آماس و بهبوددهندهى پارگى ماهيچه و پختهى آن با تخم كرفس براى بيمارىهاى ديوانگى و گرده و . . . خوب است ( تحفهى حكيم ) )
قطران
Cedrus Libani Loud Cedar tree ( resin ) : ( Qatr n )
مايعى سياه كه به سبزى گرائيده ، با بستگى بالا ، روغنى ليز همانند نفت خام بيرون