ضربه و رگبهرگ شدن و براى فتق ، فربه كردن تن ، اشتهاآورى ، و براى سرفهى كهنه ، خوب است . تخم آن آبكنندهى آماس و آرامكنندهى اعصاب است . به چند گونهى نبطى ، شامى ، هندى است . نبطى آن در پارسى « كبر » و شامى آن « كورزه » گويند .
( دهخدا ) )
خروع
Ricinus communis Castor : ( Khirwa )
( ذ : كرچك ، بيد انجير ، طمرا نامهاى ديگر آن است . به شيرازى « كنتو » گويند .
طبيعت آن در مرتبت دوم گرم و خشك است . روانكنندهى بلغم و زردآب ، گشايندهى قولنج و فالج ، نيروبخش اعصاب . پانسمان آن بر آماس بلغمى ، آماس گرم چشم ، نقرس ، درد بندها ، سودمند است ( تذكره انطاكى ) )
خشخاش
papaver somniferum poppy seed : ( Khaskhah )
( ذ : خشخاش سپيد ، سياه ، كفى ، شاخى كه همگى سرد و نمورند با عسل ، آب مردانه را مىافزايد . خشخاش مصرى سرد و خشك است براى شكمروش نيكوست . خشخاش شاخى يا دريايى در كرانه درياها مىرويد پوشش آن همانند شاخ گاو است براى نقرس سودمند است . در تازى همهى گونههاى خشخاش را « رمان السعال » گويند ( دهخدا ) )
خصى الثعلب
Orchis rubra Fox testes : ( Khusaal - th lab )
گياهى است كه سه پا بلندى مىگيرد ، برگهاى سرخرو بسوى زمين دارد ، گلهاى سپيد همچون گل سوسن و ريشهى پيازى گرد ، شيرينمزه ، خوشبو دارد كه از دو پياز به صورت قرينه همچون خايه روباه يا سگ درست شده است .
( ذ : سورطيون ، سوفطيون ، شاطريون ، ساطورين ، طريفلن ، جفت آفريد ، ثعلب مصرى ، نامهاى ديگر آن مىباشد . طبيعت آن در آخر مرتبت نخست گرم و نمور است نيروبخش نيروى جنسى ، اعصاب ، افزايندهى آب مردانه ، نيروبخش در راست كردن نرينه ، نيروبخش موها و رويانندهى آن است . براى بيمارىهاى تلخآبى خوب است ( دهخدا ) )
خطمى
Ahhaea officinalis Linn marsh mallow : ( Khitmi )
( ذ : ختمى از اسپر غمهاست گلهاى آن هر رنگى را داراست گياهى با ريشههاى