تخطي إلى المحتوى الرئيسي

منصوري في الطب ( فارسى ) — صفحة 673

مساهمون:

ص٦٧٣
بيرونى و درونى سپيد دارد ساقه از گره‌هايى كه دارد ريشه‌ها را پديد مىآورد اين گونه‌ى آن در داروها به كار مىرود نام علمى آن
Helleborus niger Linn
است . گونه سپيد آن ، درختچه‌اى علفى كه بيش از دو پا بلندى ندارد ، ريشه خيزرانى دارد پيشينيان از شيرابه‌ى آن سمى فراهم مىآوردند كه سگ‌هاى آسيب‌رسان و گرازها و جز آن را مىكشتند نام علمى آن
Veratrun viride Aiton
است . گونه‌ى سبز آن ، ساقه‌اى استوار ، راست و ريشه‌هاى خزنده دارد در درمان برخى بيمارىها همچون روماتيسم و تصلب الشرايين و جز آن به كار مىرود . گونه‌ى مشرقى آن گياهى مقدس نزد يونانيان باستان بوده است .

خردل

Brassica nigra Hook Black mustard : ( khardal )
گياهى يك ساله كه ساقه‌ى آن بلندتر از سه پا نمىشود . برگ‌هاى بزرگ و كلفت و گل‌هاى زرد دور هم گرد آمده همچون خوشه دارد ميوه‌اى بجا مىگذارد همانند شاخ بلند و نازك كه در جاى باريك‌شده‌ى آن دانه‌هايى با نام خردل در گونه سپيد و سياه داراى بويى به نام بوى خردل مىباشد . ساقه و برگ‌هاى گياه در سركه پرورده مىشوند و بعنوان اشتهاآور به كار مىروند مزه‌اى تند و خوشايند دارد . ( ذ : طبيعت آن گرم و خشك در مرتبت چهارم است . بخور آن گزندگان را فرارى مىدهد ، جاذب از عمق بدن ، هاضم ، محلل رطوبات دماغ و معده و ساير اعضا و مفتح سده و مدّر فضولات و مفتت حصاه است . براى درد ريحى ( قولنج ) و بلغمى جگر و سپرز و رفع نسيان و بيمارىهاى سردى مغزى سودمند است . نيم درم آن با شراب براى خوشى و سرور و تقويت باه و با عسل براى ريه و سعال رطوبتى و كرم معده و تب بلغمى و سوداوى خوب است . ( دهخدا ) )

خرنوب شامى - خيار شنبر - فلوس

Ceratania silique ceratania carob ; Nabatean carob
( ذ : در تازى « خروب » ، در تنكابن « كرات » ، در گيلان « لالكى » خوانده مىشود به دو گونه خودرو و پرورشى است . خرنوب شامى گونه‌ى از پرورى آن مىباشد . تازه‌ى آن روان‌كننده‌ى و پيشآب‌آور دانه‌ى آن سرد و خشك و بندآورنده ، نيروبخش تن براى