تخطي إلى المحتوى الرئيسي

منصوري في الطب ( فارسى ) — صفحة 669

مساهمون:

ص٦٦٩
سگ هار خوب مىداند . . . ( دهخدا ) )

حلبه

Trigonella foenum graceum Linn Fenugreek : ( ulbah )
( ذ : شنبليد ، شمليد ، شمبليد گرم و خشك در دوم سينه را نرم كند و سرفه را دفع نمايد براى تنگى نفس سودمند است ، باه را برانگيزاند ، چون ده مثقال از آن كوبند و بپزند و به آبى كه دو مثقال بوره ارمنى در آن حل كرده باشند سرشته و طلا كنند ، صلابت سپرز را ببرد و چون در طبخش نشينند حيض را بگشايد و درد رحم زايل گرداند ( تحفه حكيم ) شنبليت ، شنبليله شمبليله ، شمليت ، شمليز ، و شمليله ، نام‌هاى ديگر حلبه هستند ( اسماء الادويه ) - ن . ك حلبه : گونه‌اى خوراك ليزابه‌اى از دانه‌ى شنبليد و خرما يا ديگر دانه‌ها بپزند . . . ( منتهى الارب ) )

حلتيت

ferula assafoetida Linn Asafoetida : ( iltit )
از نام‌هاى ديگر آن انجدان ، حلثيث . ماده شيرابه‌اى كه از ريشه گياه علفى چند ساله از تيره چتريان شيرابه‌دار است . ريشه‌اى استوار و راست ، كلفت با پوششى سياه و درونى سپيد شيرى دارد بد بوى مىباشد ، براى بدست آوردن شيرابه ، ريشه‌ى تازه‌ى آن را كه بيش از چهار سال نباشد ، برمىگيرند ، پاكيزه مىنمايند و در پهنا و درازا چندين شكاف پديد مىآورند تا شيرابه سرازير گردد كه شيرابه‌اى است با بستگى بالا و سپيد رنگ همچون دردى با بوى تند ، سپس شيرابه‌ها را گرد مىآورند و در برابر هوا خشك مىكنند و براى به كار بردن نگاه مىدارند . ( ذ : شيرابه اشترغاز ، انگزه ، انگوزه ، انقوزه ، صمغ انجدان بر دو گونه است خوش‌بو و بدبو آنچه در پزشكى كاربرد دارد گونه‌ى بد بوى آن است ( تحفه حكيم ) ) حلزون : - نمايه جانوران

حماض

Rumex crispus Linn yellow dock , sourdouk : ( umm d )
ابن بيطار آن را « خفضة حلوة - ترش ، شيرين ) گفته و دو گونه است گونه‌ى خودرو كه دشتى است و ديگرى كشت‌كردنى در باغ‌هاست . به‌گونه خودروى آن
هامش
- را نگاشته است .