درخشان و نرم مىكرد ازاينرو است كه نام علف شيشه به آن داده شده است .
( ذ : همچنين به آن الكسينى ، كشنين ، حيفا ، جبقاله ، گويند . طبيعت سرد و نمور در مرتبت دوم ، محلل ورم ، مفتح سدد ، زايلكنندهى بواسير ، مفيد براى سرفه كهنه و براى جمره ، نمله ، قوباء ، ورم لوزتين ، مسكن اورام بلغمى ، نقرس خوب است و . . . ( تحفه حكيم ) )
حشيش الكلب
( Hashish - al - k lb )
:
( ذ : فراسيون ( تحفه حكيم ) ، صدف الارض ( اختيارات بديعى ) ، صدف الارض ، گندناى كوهى ، فراسين ، طبيعت آن گرم است در دو درجه و خشك در سه درجه ، سدههاى جگر و سپرز را گشايد . . . ( دهخدا ) )
حضض
Berberis aristate D . C Extract of ophthalmic : ( udad ) berbery
از نامهاى ديگر آن فيلزهرج ، عوسج ، كحل خولان است . درختى خاردار ، بلنداى آن به ده پا مىرسد پرشاخه و برگ ، شاخهها در هم تنيده مىشوند ، به صورت ديوار درمىآيند ازاينرو بعنوان پوشش از ديدن ، به صورت ديوار گياهى بازدارنده براى باغها به كار مىرود . برگهاى فشردهاى دارد ، ميوهى آن به مانند فلفل سياه با مزه تلخ است .
ريشههاى نيرومند براى ماندگارى در زمينهاى ناهموار و سخت دارد .
( ذ : دو گونهى هندى و عربى دارد ، عربى آن عصارهى آسر يعنى خولان است بدان حضض مكى نيز گويند ، گونهى هندى عصارهى فيلزهرج يعنى رأس هندى است كه به آن « رسوت » گويند ، هر دو براى اورام رخوه و غيره به كار آيد . ( تحفه حكيم ) چنين گويند بهترين آن مكى است سرد و خشك در اول ، روشنى چشم بيفزايد ، و شقاق را دفع كند و سحج را نفع دهد ابن ماسه « 1 » گويد : نافع گزيدگى هوام و اورام بيخ ناخن ، رازى غرغره آن را در خناقها مفيد مىداند ، ابن البطريق « 2 » طلاى آن را در جاى گزيدگى
هامش
( 1 ) . ابن ماسه ، ابن ماسويه دو برادر يكى بوزكريا يحيى ( يوحنا ) زاده ماسويه و ديگر ميخاييل كه در دربار مأمون به كار پزشكى و درمان روزگار مىگذراندند .
( 2 ) . ابن بطريق : اوطوقيوس يا افتيخوس سعيدزاده بطريق فسطاطى مسيحى ( 263 - 328 ق ) از پزشكان بزرگ روزگار خويش در شهر اسكندريه بوده است . كتابهايى در پزشكى و تاريخ چون « نظم الجواهر »