( ذ : صمغ گياهى با ساق كوتاه و برگهاى انجير شكل ، گودتر و كوچكتر همانند برگ زيتون . طبيعت آن در مرتبت دوم گرم و خشك است . جالينوس گويد : در مرتبت سوم گرم و در دوم خشك است ، براى عرق النساء و درد زانو و مفاصل سودمند است ، درد دندان كرمخورده را آرام مىكند اگر با عسل بگذارند و زن به خود برگيرد خون ماهانه را براند و بچه را بكشد و بيندازد ، براى گزندگى جانوران و سرفهى كهنه ، و قولنج سود دارد . ( تحفه حكيم ) )
جبسين
Hydrous calcium sulphate Gypsun : ( jibsin )
يا جبصين ، كه سنگى درشت و لايهلايه شونده است . بسيار سوزانده مىشود تا سپيد رنگ شده ، سپس به نرمى مىسايند . روش ساخت آن : سنگهاى گرد آمده را به شكل هرمى تو خالى مىچينند و تنور ويژهاى را كه پيش از اين آماده شده ، روشن مىكنند . به اندازهاى گرم مىكنند كه رنگ آن نخست سياه سپس سرخ و پس از آن سپيد مىشود در اين هنگام آتش خاموش مىشود تا سنگ سرد گردد ، برداشته ، مىسايند تا نرم شود و آن گچ است چنانچه آتش پس از ساخت گچ همچنان روشن باشد سنگ در اثر گرما خرد مىشود و برنگ سپيدى آن افزوده و روشنتر مىگردد اكنون ما جبسين داريم روش ساخت آن همانند روش ساخت نوره است .
( ذ : در مرتبت سوم سرد و خشك برخى گفتهاند در آغاز مرتبت چهارم خشك است . قابض و مقوى و ضماد آن با سركه ملصق و ملزق جراحات و مغرى و حابس خون جارى از اعضا و محلل ورم و ترهل و استسقاء و بيمارىهاى سر مىباشد . و . . .
( مخزن الادوية ) )
جبهلنگ
Reseda canescens Sesamoides : ( jabl hank )
( ذ : جبر آهنگ ، جبلاهنگ ، جبلهنج به تازى سمسم برى گويند تخم خارى است كه آن را زردخار گويند و بيخ آن تربد زرد باشد . )
جرجير
Eruca sativa mill Rocket seeds : ( Jirjir )
به آن بقلة عايشه گفته مىشود ، گياهى يك ساله و بيش از دو پا بلندتر نمىشود ، برگهاى پهن از يك سو دراز و از سوى ديگر با مزهى گس و تند همچون برگ ترب ،