تخطي إلى المحتوى الرئيسي

منصوري في الطب ( فارسى ) — صفحة 658

مساهمون:

ص٦٥٨
كناره‌هاى دندانه‌دار و زبر در دست‌مالى كردن آن ، در دشت‌ها مىرويد ازاين‌رو به آن « ابنهقان » و برخى « خرسا » گويند و آن به مانند گونه نخست در پرورش است جز آن كه برگهاى آن داراى بوى خردل و مزه تندتر گونه نخست است . ( ذ : تره تيزك ، جرجر ، گياهى از شاخه چليپاييان كه خودرو هستند در جبل عامل آن را قره ، قرة العين گويند ، گونه‌ى پرورشى آن در دوم گرم و در اول خشك است ( تحفه حكيم ) )

جعده

( jaadeh )
: مسكيه ، شند قوره ، حشيشه الريج ، مسك الجن ، مريميه ، حشيشه مقدسهء و مزتيان و جز آن است . گياهى يك ساله با برگى پهن كه در لبه‌هاى آن خارهايى ديده مىشود از ميان برگ‌ها شاخه‌اى نى مانند بيرون مىآيد و در پايانه‌ى آن گل سپيد رنگ كه به زردى مىزند و ميوه‌اى گرد پر از دانه‌هايى همچون دانه‌ى يانسون ( انيسون ) پوشيده از كرك با بويى خوش است . گونه‌اى از آن در كوه‌ها مىرويد و بجاى ميوه كروى شاخ مانند دارد . ( ذ : گونه‌ى كوهى را جعده صغير و بستانى آن را جعده كبير گويند . در آخر مرتبت دوم گرم و خشك و مفتح و با قوة ترياقيه و در بول و حيض ملطف و طبيخ آن جهت گزيدن هوام و يرقان سياه و استسقاء و تب‌هاى بلغمى و سوداوى و رفع كرم معده و حب القرع و تحليل رياح و عسر البول و تنقيه‌ى رحم و رفع نسيان و . . . خوب است . ( تحفه حكيم ) )

جفت بلوط

( juft - Bullut )
: ( ذ : پوسته نازك درونى ميوه بلوط كه زير پوسته بيرونى چسبيده به مغز آن قرار گرفته است . خشك‌كننده‌ى نيرومند و بازدارنده ، براى زخم‌ها و روان كردن خون و نمورى و فتق خوب است . ( تحفه حكيم ) )

جلاب

Rose water : ( Jul b )
واژه پارسى است ، نوشابه‌اى برگرفته از گلاب و آب سرد و شكر چنين تركيب را بيشتر كتاب‌ها آورده‌اند . ولى در كتاب « طبيخ » ص 81 ، اندكى ز آن‌سوى اين گزاره آمده است ، هنگامى كه سخن از ساخت برخى شيرينى همچون فطائر ( كلوچه ) و قطائف ( نان
منصوري في الطب ( فارسى ) — صفحة 658 | محمد بن زكريا الرازي / حازم بكرى صديقى