ثيل
Scirpus lacustris Linn Couch grass : ( Thil )
( ذ : بيدگيا ، فرزد ، فريز ، چمن ، مرغ ، نجم ، نجيل ، نجير ، نجمه نامهاى ديگر آن است .
و آن نوعى از حرشف است ، طبيعت آن سرد و خشك است در مرتبت نخست و گويند معتدل است براى زخمهاى تازه سودمند است . از نزله و بالا آوردن و پيشآب كردن و اسهال جلوگيرى مىكند . سنگ گرده را مىاندازد سوخته آن براى قطع خون بواسير و آب آن پادزهر سم مارها و سگ هار ، از ميانبرندهى سوزش پيشآب كردن و بند آمدن پيشآب و سنگها و تبهاى گرم و سل بسيار آزموده شده است و . . . ( تحفه حكيم ) )
جاورس
panicum miliaceum common millet : ( j waras )
برخى از پيشينيان گفتهاند كه گونهاى از تيرهى دخّن ( ارزن ) است گروهى ديگر آن را همان ارزن مىدانند در صورتى كه انطاكى در « تذكره » خود آن را گونهاى ذرت همچون نيشكر بشمار مىآورد . گياهى است داراى ساقهى نيين صاف كه در پايانهى آن داراى سنبل برزگى پر از دانه جداجدا ولى روى هم قرار گرفته است . در درمانها به كار مىرود .
( ذ : گونهاى غله ، تازىشدهى گاورس ، ارزن ( انندراج ) . در « منتهى الارب » نيز آن را غير ارزن و گونهاى ذرت دانسته است به شيرازى الم ، كال گويند طبيعت آن در مرتبت نخست سرد و در سوم خشك . قابض ، مجفف به غير نوع شكم را ببندد ، بول را راند ، خون بد از آن ساخته مىشود ، دير هضم ، ارزش خوراكى آن نسبت به دانههاى ديگر كمتر است ( دهخدا ) )
جاوشير
Ferula galbaniflua Boiss Opoponax galbanum : ( J oshir )
واژهى پارسى بمعنى شير گاو است ، گياهى يك ساله براى زيبايى باغچه و باغ كاشته مىشود ريشه سرسبز و خرم و كلفت دارد ، ساقه تا چهار پا بلند مىشود برگهاى پهن با پيرامون قلبىشكل كه در قاعده فرورفتگى پيدا مىكند در دستمالش ، زبرى ديده مىشود ، گلهاى زرد با اندازهى ميانه و چترى شكل كه بر كناره ساق و شاخهها مىرويد . ميوهاى تخممرغى شكل سر پهن ، با نقش و نگار و درخشان كه دربرگيرنده دانههايى خوشبو مىباشد .