تخطي إلى المحتوى الرئيسي

منصوري في الطب ( فارسى ) — صفحة 653

مساهمون:

ص٦٥٣
تباشير : - ن . ك طباشير

تربد

Lupinus termis Fork jurpeth root ; Indian jalap : ( Turbud )
گياهى با عمر دراز بيشتر در جزيره سيلان و مالزى و سرزمين‌هاى جنوب آسيا مىرويد ريشه‌ى آن به اندازه يك انگشت كه بدور خود پيچيده در آن شكاف‌هايى ژرف ايجاد كرده و در برخى از گونه‌هاى آن داراى سوراخ‌هايى بزرگ پر از شيرابه صمغى پرتقالى رنگ كه از اطراف ريشه سرازير مىشود . و سپس خشك مىگردد هرچه خشك‌شدگى ريشه افزايش يابد تراوش شيرابه كمتر مىشود . ( ذ : داروى مسهل از هند و چين مىآورند طبيعت آن گرم و خشك در مرتبت سوم براى بيماران صرعى سودمند است . و مسهل بلغم ، مسهل اخلاط غليظ و لزج به رومى « البثيون » و گروهى « الطريون » ، « سندريون » ، به سريانى « طربل » و « طوفيد » به « پاتوبل » ، به هندى « تربح » ، به سندى « ترج » گويند و از تيره پيچكيان است ( دهخدا ) ) ترخون : - ن . ك طرخون

ترمس

Lupimus albus Linn Lupin : ( Turmus )
دانه همانند دانه‌ى لوبيا ولى گرد و سر پهن با مزه‌ى تلخ ، ساخته‌شده‌ى درختچه‌اى كوچك از تيره بقليات ( سبزىها ) است . دانه‌ى آن در مصر و سرزمين شام بسيار به كار مىرود به‌گونه‌اى كه براى مدتى در آب خيسانده شده تا مزه تلخ آن از ميان رود سپس شور كرده‌ى آن خورده مىشود . ( ذ : گرم و خشك در مرتبت اول و دوم ، بخور جوشانده‌ى آن با عسل ، بيرون آورنده كرم‌هاى كوچك و بزرگ معده است براى بهق و برص سودمند ، مدر بول ، حيض و جالى و مفتح و محلل ، مسقط در جنين ، عرق النساء و ورك ، ضربه ، سقطه نيكوست با آرد جو ، آب و سركه براى دردهاى گرم سودمند است ( دهخدا ) )

ترنجبين

Hedysarum alhagi , Linn Manna : ( Turanjbin )
برخى آن را ترانگبين « من » پارسى گفته‌اند شيرابه‌اى ساخته شده از گياه خاردار همانند گياه عاقول در عراق است . در ايران فراوان ديده مىشود به آن حاجى يا حاجول گويند مزه شيرين نزديك منّ معروف ( منّ السماء - شير خشت ، انگبين ) ازاين‌رو