تخطي إلى المحتوى الرئيسي

منصوري في الطب ( فارسى ) — صفحة 645

مساهمون:

ص٦٤٥

بان

Melia azedarach Linn Persian Lilac : ( B n )
گونه‌اى درخت زيبا با غنچه‌هاى منظم و ريخت قشنگ و بلندايى به اندازه و ساقه‌اى نرم كه با ناز و كرشمه خم و راست مىشود . ازاين‌رو بسيارى از سرايندگان براى آن سروده دارند ، و قد و قامت و نرمى و تناسب اندام‌هاى مردم را به آن همانندسازى مىكنند . ( ذ : بيدمشك ، مشك بيد ، خلاف بلخى ، به تازى « قضيب البان » شبيه درخت آمله مىباشد طبيعت آن گرم و تلخ است در مرتبت سوم ، و خشك در دوم دارد براى زدودن كلف و خال و جاى زخم و آماس سخت و گندمه خوب است . ( دهخدا ) )

بخور مريم

Cyclamen europaeum Linn / Greek cyclamen : ( Bukhur maryam )
گياهى است يونانيان آن را بنام « بكلامس » و در شمال آفريقا بنام « خبز المشايخ - نان پيران » و تازيان آن را به چند نام همچون « ركفة » ، « يربع » و « قرديح » خوانند . گياهى است كه بلنداى آن از چهار انگشت نمىگذرد كه به گل‌هايى سرخ‌رنگ آراسته شده است برگ‌هاى آن دوروست ، روى بالاى آن سبز و زيبا و روى پشتى آن كركين و سپيد رنگ است . ريشه آن سياه همچون شلغم يا ترب ولى پهن‌تر و شاداب‌ترست و همان است كه برخى آن را در پخت نان به كار برند در جاهاى گرمسير و تاريك مانند غارها و نيز در سايه درختان مىرويد .

پر سياوشان

Adiantum capillus veneris Linn / maiden hair fem : ( Brashi osh n )
پر سياوشان در برخى از كتابها آن را بنام « بر سياوشان » آورده‌اند از نام‌هاى ديگر آن « شعر الجبار » و « كزبره بئر » ، « شعر الكلاب » ، « لحية الحمار » ، « وضيف » و « ساق الاسود » است . گياهى بر ديواره‌ى چاه‌ها و راه‌آبها همچون كانال‌ها و جز آن و ديواره‌ى غارهاى نمناك و جاهاى تاريك نمور و كناره‌ى چشمه‌ها مىرويد . گياهى بىساقه و گل و ميوه است . داراى شاخه‌هاى به‌گونه غنچه به رنگ سرخ كه به سياهى مىزند ، بلند و سخت و برگ‌هاى آن همانند برگ كرفس داراى بريدگى در لبه‌ى آن است ، ريشه آن ليفى ( ريشه‌دار ) و گاهى آشكار مىباشد .