انجدان
Farula assafoetida Linn Asafoetida plant : ( Anjudh n )
شيرابهاى است كه از گياهى علفى با عمرى دراز از گروه چتريان ، ريشهى آن ميخ مانند ، گرهگره پوشيده از پوستهاى سياه و درونى سپيد شيرىرنگ و بدبو است . براى بدست آوردن شيرابه ، ريشه را نخست مىشويند و سوراخ مىكنند و از آن شيرابه سفت ، چكهچكه مىتراود كه داراى بويى تند است و آن را رها مىسازند تا خشك شود ، سپس به كار مىبرند .
( ذ : تازىشدهى « انگدان » به عربى « حلتيت » و بيخ آن را « اصل انجدان » گويند . به گويش مازندرانى « كلوپر » از تيرهى چتريان است . در بيشتر بيابانهاى ايران مىرويد و بلندى آن به دو تا دو و نيم متر مىرسد . ( فرهنگ معين ) . بيخ آن را به پارسى « اشترغاز » و « محروث » گويند ، در برخى داروها و خوراكىها به كار مىرود . ( مفردات ابن بيطار ) )
أنجره
Urtica urens Linn Nettle : ( Anjurah )
گياهى انگلى ، يك ساله بلندى آن به بيش از يك پا نمىرسد . برگ آن سبز تيره كه روى آن را كرك نرم پوشانيده اگر آدمى آن را دستمالى كند دچار خارش و سوزش مىشود . گلهاى آن سبز رنگ است . در اين گياه افشرهاى است ، چنانچه بر روى پوست ريخته شود تاول مىزند .
( ذ : گزنه ، نبات النار ، انجرهى حرشاء ، انجرهى سوداء ، تخم آن را قريض گويند ، اگر با شير خورده شود نيروى جنسى را افزايش مىدهد و چنانچه با عسل بر نرينه بمالند آن ستبر مىشود . بلغم را براند . پهلو و سينه را از اخلاط پاك سازد ( صيدنه ) )
انزروت
Astragalus Sarcocolla Dymok Savcocolla : ( Anzarut )
برخى آن را عنزروت نويسند . تازيان « سرمه پارسى » نامند و آن شيرابهى درختچهى كوچك زيبايى كه بلندى آن نزديك به دو پا مىرسد . ساقهى راست دارد . در بخش نزديك به گل آن شيرابه چكه مىكند و سپس خشك مىگردد و پس از آن چكه ديگر اينگونه شيرابهها به صورت دانههاى كوچك درخشان زرد رنگ در كنار هم گرد مىآيند ، سپس به رنگ سرخ عقيقوار و يا رنگهاى نزديك رنگ عقيق درمىآيند داراى بستگى نرم و ترد ، بىبو با مزهاى تند گرم و اشكآور مىباشد .
( ذ : شيرابهاى تلخ در مرهمها به كار مىرود . به اصفهانى « كنجده » و « اكروهك » و به