مركب از مشك و عنبر ) و مشك ماليد ، فم المعده ( تن ) و دست و پاى او را سخت مالش داد تا سرخ شود و پس از آن او را بسيار سخت و بهگونهاى دردناك ببندند . اگر از بيهوشى رهايى يافت ، روشى درمانى را كه در پيش گفتيم برايش به كار ببرند ، چنانچه خوب نشد ، چندين بار در دهان او شراب و آب گوشت بريزند . او را مالش پيوسته دهند و بر او آب بپاشند و او را با داد و فرياد هوشيار كنند . دست و پايش را به سختى و بهگونهاى دردناك ببندند و هرچند بار او را با چيز تيزى سيخونك بزنند و تكان بدهند و بجنبانند و بر او فرياد بزنند سپس شرابى داغكننده با فلفل به دو بنوشانند و اندكى شجرنيا يا انگزه به او بخورانند . او را به آتش نزديك نمايند و تن او را با روغن كست و فربيون چرب كنند .
نگهداشت انگشتان از سرمازدگى و جلوگيرى از تباهى آنها :
بهتر است انگشتان پا را مالش داده و سپس با روغن زيتون كهنه روغنمالى كنيد پس آن را با پارچهاى بهگونهاى بپوشانيد كه روى بخش ميانى و بالا و پايين و زير و بالاى كف پا ، مويى نرم گذاريد سپس پا را درون جورابى گرم و مناسب فروبريد . اگر بخواهيد كفش به پا كنيد و هوا سرد باشد از تر و نمور شدن پا نگران باشيد ، پس بايد كفش بهگونهاى از زمين بالاتر قرار گيرد .
داروهايى كه به انگشتان زده مىشود تا جلوگيرى از سرمازدگى كند : همهى روغنهاى گرمازا چون زنبق و رازقى و بان و سوسن و روغن غار و قطران را كه از همه كاراتر است ، به كار بريد . برنامهى روغنمالى كردن انگشتان در سرما انگيزهى جلوگيرى از تباهى آنها مىشود . اين روش نه تنها از تباهى انگشتان بلكه از گنديده شدن آنها از سرما جلوگيرى مىكند .
شايسته نيست كه گردشگر خود را در برابر يخزدگى قرار دهد و بر سرماى آزار دهنده ، بردبارى نمايد . چهبسا انگيزه تباهى زودهنگام آنها مىشود كه نشانهى آن چنين است . بيمار احساس مىكند كه سرماى آزاردهنده سبكتر و كمتر شده بىآنكه پوشش خود را تغيير داده باشد و يا بر آن افزوده باشد ، بايد بدانست كه در اين هنگام سرما كاهش نيافته بلكه اين كاهش از حس لامسه پوست مىباشد . هنگامى كه او از سرما آزار