و تيهو ، درّاج « 1 » ، تذرو و كبك است . و پس از آنها تخم اردك است كه ارزش خوراكى پست و داراى بوى زخم مىباشد . ديگر تخمها چون تخم گنجشك و پرندگان بهتر است كه بعنوان دارو به كار رود . اين دو افزايندهى بسيار آب مردانه و برانگيزانندهى شهوت مىباشند . تخم غاز سنگين و بوى زخم ( بد ) دارد . تخممرغ و تخم پرندگانى به مانند كبك ميانه و سازگار با تن هستند .
زردهى تخم ارزش خوراكى بالايى دارد و در گرما ميانه است ، سپيدهى آن سرد ، ليز ، سختگوارش و خون خوب نمىسازد . تخم آبپز سفت شده ارزش خوراكى بالا دارد چون گواريدن آن سخت و فرورفتن كند دارد . گونهى شل آن با گوارش و فرورفتن زودتر و نيكو براى كسى است كه تهىسازى تن كرده و نيرويش فروافتاده است ، نيكو مىباشد . گونهى نيمبند آن ( رعاد « 2 » ) با ويژگى ميانهى اين دو است . تخم براى زبرى گلو خوب و خون پديد آمده از آن ميانه ، نيروزا و گاهى جانشين گوشت مىشود و كسانى كه آميزهى نمور دارند شايسته نيست كه پيوسته آن را بخورند .
ارزش خوراكى شير و آنچه از آن پديد مىآيد :
ماست و كره و پنير و آب آن و پنير نيمبند ( لور ) « 3 » و دوغ ( رخبين ) و شير بىچربى و چربى ( سرشير )
شير :
نزديك به ميانه است كه به سردى و نمورى گرايش دارد . تن را شاداب و مرطوب مىكند براى تب دق و سل و سرفه خشك و سوزش پيشآب و كسى بنگ « 4 » و ذرايح « 5 » خورده باشد ، سودمند است .
تنهاى خشك را خوب خوراكدهى مىكند و آن را به ميانه بودن نزديك مىنمايد .
خون و آب مردانه را مىافزايد و خيلى تند كيموس مىشود . ازاينرو به دارندگان
هامش
( 1 ) . تدراج : متن ، هرگونه پرندهاى راه رفتن جست و خيزى دارد همچون كبك ، دراج ، كبك نر
( 2 ) . رعاد : متن ، ن . ك نمايه واژگان ، لرزانكى
( 3 ) . لور : ن . ك نمايه واژگان
( 4 ) . بنج : ن . ك نمايه داروهاى تكى
( 5 ) . ذرايح : ن . ك نمايه داروهاى تكى و نمايه جانوران