تخطي إلى المحتوى الرئيسي

منصوري في الطب ( فارسى ) — صفحة 187

مساهمون:

ص١٨٧
كوتاهى در شكمبه مىماند و تشنگىزاست . از تازه‌ى آن خون بلغمى پديد مىآيد و تن را نمور مىكند و آب مردانه را مىافزايد ، براى قولنج و كسانى كه دچار بيمارىهاى سردى مىشوند بد است . براى تب‌داران و بيماران زردآبى خوب است . ماهىها ارزش خوراكى اندكى دارند و بدون خوردن خوراكىهاى ديگر توان فرونشاندن زردآب را ندارد . چون در مدت ماندگارى در شكمبه نمىتواند بلغم و تشنگى و همه چسبندگىهاى پلشت تن را كه برخى از بيمارىها از آن پديد مىآيد ، را از ميان بردارد . بهترين گونه‌ى آن هازبا « 1 » ( ماهى كوچك دريايى ) ، و ماهى بنى « 2 » و گونه‌هاى مانند ايشان است . بطور كلى گونه‌هايى كه گوشت ليز و پرچربى و داراى بوى گند دارند زود به گنديدگى و بدبويى مىروند و نبايد براى خوردن گزينش شوند . ماهىهايى كه از آب‌هاى مردابى و ايستا و يا از جاهايى كه كثيف و يا داراى گياهان پست است گرفته نشوند و يا خيلى بزرگ نباشد خوب‌اند . ولى بدترين و پست‌ترين گونه‌ها ز آن‌سوى اينها مىباشند . ماهىهاى نمك‌سود آن ارزش خوردن ندارد ، مگر دارويى آن را به كار برند . مىتوان اندكى از ماهى نمك‌سود ( ممقور ) « 3 » شده را به همراه خوراكىها چرب و پست خورد تا اندكى اشتها افزايش يابد . ماهى نمك سود ( قريت ) « 4 » آن است كه در سركه خوابانده و يا به‌گونه‌اى تازه نمك‌سود شده كه پس از دو سه روز كه در نمك خوابانده شده خورده شود و آن سردىزا و فرونشانده‌ى گرمى مىباشد و دل‌پيچه‌آور است و نرم‌كنندگى نيز نخواهد داشت . دو ويژگى سردى و فرونشاندن گرمى ديگر در آن ديده نمىشود . دل‌پيچه نمىآورد ولى در مدت ماندن نرم نمىشود و از بين نمىرود و تشنگىزا نيز نمىباشد .
هامش
( 1 ) . هازبا : ن . ك نمايه جانوران ( 2 ) . بنى : ن . ك نمايه جانوران ( 3 ) . ممقور : ن . ك نمايه واژگان ( 4 ) . قريت : ن . ك نمايه واژگان