داشت و هرچشمه 40 ذرع « 1 » ارتفاع و 48 ذرع « 2 » قطر پايه و 20 ذرع « 3 » دهان طاق [ بود ] .
مرا در اين ملك ، به نام پادشاه عالمپناه ، باغى احداث [ كرد ] ، كه آن « باغ » مسمى به « گلستان خاقان » است . بنّاى صاحب وقوفى ، كه در استادى و طراحى بىعديل بود ، احضار كرده ، كه به طرح « باغ » مشغول گردد .
روزى او را در آن « پل » احضار [ و ] از « 4 » « اخراجات » پرسيدم ، گفت : به تحقيق 000 ، 150 تومان خرج آن « پل » شده است .
آن پل مشهور به « پلدختر » « 5 » است .
آنچه بهگمان نزديك آيد ، « 6 » اين است كه يكى از بنات « 7 » حميده صفات سلاطين گرام ، به جهت مرور مردمان ، اين بنا را در اين مكان بهپا نموده ، كه بىشك آب « دجله بغداد » از يك چشمهاش خواهد گذشت ؛ و حالا به جز يك چشمهء ديگر آبادى ندارد ؛ اما « الوار لرستان » در پيش خود هم حكايتى دارند . چون خالى از « مزه » و « خنده » نيست ، بيان مىكنم .
گويند كه در اين طرف رودخانه « دخترى » بود و آنطرف رودخانه « پسرى » بود . « 8 » دخترك دل به آن پسر داشت و از سوز عشق خبر ، پسر با دختر سر داشت و محبتى در بر .
شبى « 9 » 40 نوبت از اين رودخانه گذشته ، به آنطرف دختر رفته ، طرفى بسته ، برمىگشت . مستمر در هرشبى 40 نوبت بدر سيمين با هزار تمكين مىزد . دختر را اشتها افزون بود .
هامش
( 1 ) . در اصل : زرع
( 2 ) . در اصل : زرع
( 3 ) . در اصل : زرع
( 4 ) . ش : از ندارد .
( 5 ) . پلدختر جايدر در 110 كيلومترى جنوب خرمآباد و شمال شهر پلدختر ( مركز شهرستان نوبنياد ملاوى ) در تنگهء جايدر و بر روى رودخانهء كشكان برپا شده و جادهء كنونى خرمآباد - انديمشك از زير تنها طاق سالم آن مىگذرد . اين پل امروزه به صورت ويرانهاى درآمده ، اما باتوجه به شواهد موجود ، به روزگار آبادانى يكى از بزرگترين پلهاى ايران بوده است . تنگهء جايدر در گذشته و اكنون ، محل گذر طرق ارتباطى مهمى محسوب مىشده و مىشود . اين پل در منطقه به پل كرودت يا كرودختر ( بهمعناى پسر و دختر در زبان لرى ) نيز شهرت دارد . ساختمان آن را به اوايل دورهء ساسانى و شاهپور اول منسوب مىكنند . از نظر معمارى ، پل داراى ويژگىهاى دورهء ساسانى است . سطح گذر پلدختر حدود 270 متر طول و 8 متر عرض داشته و به نظر مىرسد كه پل 10 دهانه با ابعاد مختلف داشته است . طول هرپايه پل در پايين 60 / 20 متر و عرض آنها به غير از يك مورد كه 9 متر است ، بين 11 تا 13 متر بوده است . بقاياى پلدختر به شماره 1678 در تاريخ 16 تيرماه 1364 ه . ش . در فهرست آثار ملى ايران ثبت شده است . ( بناهاى عام المنفعه ، 209 - 211 )
( 6 ) . م : آمده
( 7 ) . دختران .
( 8 ) . ش : بود ندارد .
( 9 ) . ش : سبى