تخطي إلى المحتوى الرئيسي

سفرنامه هاى خطى فارسى ( فارسى ) — صفحة 579

مساهمون:

ص٥٧٩
خزان ، مسدود . غبار خاكش توتياى « 1 » ديده است ، و خاك بىغبارش ، سرمه به چشم كشيده . طولا و عرضا 10 فرسنگ در 2 فرسنگ بيش نيست ، [ و ] مشتمل است بر جبال بسيار و مياه بىشمار . به « لطافت هوا » و « عذوبت ماء » سمر . چندين رود دارد كه از عيون متعدده اجتماع است . از شمال و جنوب ، كوههاى « 2 » عظيم دارد و « 3 » كوهساران شماليش چندان امتيازى ندارد ، مسمى به « كوه ابرش « 4 » » است ؛ « 5 » و كوه جنوبيش ، نهايت خوبى دارد [ و ] يكى از جبال مشهور ايران است . به « كثرت آب » و « جودت نبات » معروف [ و ] نامش « گوركوه » و « كبيركوه » « 6 » است . ابتدايش « سليمانيه » [ و ] پايان « 7 » و انتهايش « دم‌شاه » ، كه به دشت « عربستان » منتهى است . آن‌چه از كوهش كه در « لرستان » است ، به عرض كوه حدّى است بر « پشت‌كوه » و « پيشكوه » . در ارتفاع و بلندى هم اندك نيست . به قرب 100 چشمهء عظيم و رود در « 8 » وسط از آن كوه جارى است . بعضى با آب زياد و برخى با آب كم . گويند در هنگام بهار ، جميعش از نباتات مشهور است . اغلب از آن كوه به قدوم نرگس مشرف است . اكثر از مدت سال را با اتصال به گرمسير « برف » دارد .
هامش
( 1 ) . ش : طوطياى ( 2 ) . ب ، ش : كوهاى ( 3 ) . م ، ب : و ندارد . ( 4 ) . م : ارش ( 5 ) . م : است ندارد . ( 6 ) . كبيركوه( Kabir kuh )رشته‌كوه ممتدى است در استان ايلام و لرستان ، كه بخشى از كوهستان عظيم زاگرس را تشكيل مىدهد . اين رشته از كوههاى بسيارى تشكيل يافته ، كه هرچه رو به غرب و جنوب غربى مىرود ، از ارتفاع آنها كاسته مىشود و بلندترين آنها كه خط الرأس رشته مزبور را تشكيل مىدهند در بخش شرقى آن واقع‌اند . بلندترين نقطه آن قله كبيركوه به ارتفاع 2790 متر است كه در 42 كيلومترى جنوب شرقى و 18 كيلومترى خاور روستاى « اركواز » واقع گرديده است . از اين رشته رودخانه‌هاى فراوانى سرچشمه مىگيرد و در دامنه‌هاى آن شهرها و روستاهاى بسيار قرار دارند . ( كوهها و كوهنامه ايران ، 422 - 424 ) . حميد ايزدپناه معتقد است : « كوه كور كه امروز به غلط آن را كبيركوه نيز مىگويند . طول آن در خاك لرستان بيش از 170 كيلومتر است و در بعضى نقاط پهناى آن تا 20 كيلومتر مىرسد . اين كوه از شمال باخترى به جنوب خاورى كشيده است و داراى چين‌خوردگىهاى منظم و دره‌هاى عميقى است و چون ديوارى عظيم ، لرستان را به دو قسمت پيشكوه و پشتكوه تقسيم كرده است . بعضى از قلل آن بيشتر سال پوشيده از برف است . » ( آثار باستانى و تاريخى لرستان ، 2 / 52 ) . ( 7 ) . ش : بابان ( 8 ) . م ، ش : در ندارد .
سفرنامه هاى خطى فارسى ( فارسى ) — صفحة 579 | هارون وهومن