درست 4 ساعت راه آمدم . تقريبا 3 فرسخ بايد راه آمده باشم . تا منتهاى بازار راه رفته ، به گمان اينكه دكان چلوكبابى خواهد بود . ديدم چلوكبابى اصلا نيست . ناچار شده رفتم دكان نانوائى . 2 عباسى دادم ، نان بسيار كوچكى كه 2 سير و نيم وزن داشت ، گرفته ، رفتم دكان بقالى ، قدرى كره با شيره در ظرف سفالى گرفته ، در همان دكان نشسته ، لقمه نانى خوردم .
از خستگى قوت غذا خوردن نداشتم .
ربع از آن نان را با كره خورده ، آمدم « گارىخانه » . چه « گارىخانه » [ اى ] . به هر صورت ، اتاقى گرفته ، نشستم .
ساعت 4 به غروب [ مانده ] ، گارى آمد . در همين اثنا ديدم « سردار محى » « 1 » و « عميد السلطان » و « يمين نظام » « 2 » در اتاق جنب اتاق ما منزل دارند . بيدار شده ، آمدند جلو اتاق نشسته ، مرا دعوت كردند . رفتم ، نشستم . خيلى صحبت كرديم .
بعد ، « ميرزا احمد خان مبشر الدوله » « 3 » تشريف آوردند . قدرى صحبت كرده ، به منزل خود آمده ، چاى خورده ، رفتم حمام . غسل كرده ، به « حرم » مشرف شده ، نماز مغرب و عشا را در « حرم » خوانده ، ساعت 2 از شب [ گذشته ] ، به منزل آمده ، لقمه نانى خورده ، خوابيدم .
هامش
( 1 ) . عبد الحسين خان رشتى فرزند كاظم وكيل الرعايا ، ملقب به معز السلطان و سردار محى ، كه در سال 1300 ه . ش . / 1339 ه . ق . درگذشت . وى در سال 1327 ه . ق . آقا بالا خان ، حاكم گيلان را كشت و در كنار ساير مجاهدين براى فتح تهران فعاليت و اقدام نمود . مدتى بعد ملقب به سردار محى گرديد و از رهبران مشروطه به شمار آمده و در نبردهاى محمد على شاه با پيروان مشروطيت نقش فعال و مؤثرى را برعهده داشت . در سال 1329 ه . ق . حاكم مازندران و در 1332 ه . ق . حاكم كردستان شد . ( شرححال رجال ايران ، 6 / 131 - 135 ) .
( 2 ) . عبد الحميد غفارى كاشانى فرزند ميرزا على اكبر خان ، ملقب به يمين نظام ، در سال 1288 ه . ق . زاده شد .
وى از تحصيلكردگان رشته توپخانه مدرسه نظامى در استانبول است . در 1315 ه . ق . به ايران آمد و در 1321 ه . ق . براى تحديد مرزهاى سيستان و رود هيرمند به آن حدود اعزام شد و با گرفتن 000 ، 10 ليره رشوه از انگليسىها به ايران خيانت نمود و از آن پس ، ايران حق استفاده از هيرمند را تا ابد از دست داد . در 1326 ه . ق . پس از به توپ بستن مجلس به زندان افتاد و بعد از فتح تهران به مشروطهطلبان پيوست . در 1332 ه . ق . ملقب به سردار مقتدر گشت و سال بعد معاون وزير جنگ گرديد . ( رجال عصر مشروطيت ، 59 - 60 ؛ شرححال رجال ايران ، 2 / 260 - 262 ) .
( 3 ) . ميرزا احمد خان مبشر الدوله ، فرزند ميرزا محمد خان ، در سال 1242 ه . ش . به دنيا آمد . ابتدا پيشخدمت خاصه همايونى بود . در 1304 ه . ق . رييس اداره كل پست شد و در 1309 ه . ق . ملقب به مبشر الدوله گرديد و تا سال 1314 ه . ق . در اين منصب باقى ماند . وى در سن 62 سالگى در سال 1304 ه . ق . درگذشت . ( شرح حال رجال ايران ، 5 / 17 - 18 ) .