بالتخفيف و التثقيل » .
و چون « مدينه » ، اسم مشترك است ، لهذا در نسبت ، محض امتياز تفرقه گذاشته شده ، در « مدينه رسول » مىگويند « مدنى » و در « مدينه منصور » گفتهاند « مدينى » و « مداين كسرى » ، « مداينى » .
« مدينه طيبه » را « سور » ى استوار از قديم مىباشد و به واسطهء ضيق مكان ، « حصن » جديد وسيعى از دو سمت « قلعه » پيش ساختهاند . و « باغات » بىشمار دارد .
« رطب » و « انار » و بعضى ميوهء ممتاز [ دارد ] . غلّات و حبوبات آنجا بيشتر از دريا وارد مىشود .
از « بندر ينبوع » 3 مرحله بيش نيست .
غالب بساتين و خضراوات از « آبار » و « امطار » شرب مىنمايد . آب خوراك گوارا ، از « قنات » و « كاريز » است ، ولى مثل « مكّه معظّمه » ، روى زمين جارى نيست ، مگر در باغات « احد » جارى مىشود .
عمارات و حمّامات خوب دارد .
تمام آن زمين عرش مكين ، از مقدم « خاتم النبيّين - ص - » « مشاهد » و « معابد » و « مساجد » است ، ولى برحسب ظاهر 30 مسجد و 7 چاه كه از آب آنها ، جناب « رسول » - ص - وضو ساخته و آشاميده [ است ] .
و 40 « مشهد » است و اين ضعيف در هرروزى كه به اين امكنه مشرّف شده ، آنچه مناسب اقتضا نمود ، مىنويسد . و چون بعضى از ضعف عقيده و برخى محض دون همّتى ، در تشرف « مدينه » مسامحه مىنمايند . و جمعى مخصوص براى « اكتساب معيشت » و « قصد اذيّت زوّار » مىآيند .
لهذا براى تشويق اخيار ، مضمون بعض اخبار و شمّه [ اى ] از آداب دخول « حرم رسول مختار » را مىنگارد :
قال - ص - « من زارنى بعد وفاتى فكانّما زارنى فى حياتى » .
و قال - ص - « من جائنى زائر الايهمة الّا زيارتى كان حقّا على اللّه سبحانه ان اكون له شفيعا » .
و قال - ص - « من وجد سعة و لم يفد الىّ فقد جفانى » .
و چنانكه گفتهاند : « الزّيارة حضور الزّائر عند المزور » .
و حضور يا به « قلب » است يا به « قالب » ، بلكه قالب تابع « قلب » است ، كه
سفرنامه هاى خطى فارسى ( فارسى ) — صفحة 189
مساهمون: هارون وهومن
ص١٨٩