فرسنگ فاصله هم آسياى بادى با چوب و تخته ساختهاند كه بعد از درو در همان صحرا گندمشان را آرد كرده به خانه مىبرند . بعد از تماشاى صحرا همين اتاقى را كه درش هستيم تماشا كردم كه چقدر جامع است . تفصيلش از اين قرار است كه :
دو ذرع طول دارد و يك ذرع و نيم عرض و در اين عرض و طول يك دولابچه براى كيف و بعضى چيزهاى كوچك دارد و يك ميز تحرير دارد كه به روى آن دو دوات و يك جاى كبريت و يك ( بوار ) است . ( بوار آنست كه مركب را خشك مىكند ) يك دولابچهء بزرگ ديگر براى تنگ و گيلاس آبخورى و شانه و حوله و مسواك و ساير لوازم دارد كه درش هم آئينه است . يك طشت و شير دست و روشوئى دارد و يك دولابچهء ديگر براى رخت چرك و ظرف ادرار گذاردن دارد .
يك چراغ برقى ديواركوب و يك چراغ برقى دستى و چهار چراغ ديواركوب شمعى دارد . يك طاقچهء بلند براى جعبهء رخت و كيف و غيره گذاردن دارد . يك نيمكت چهار نفر به رويش مىنشينند و يك صندلى و دو تختخواب و دو دست رختخواب و يك ميزان درجهء هوا . دو ميخ رخت آويزان كردن و يك جاى چوب دست دارد و يك صندوق آب هم كه بهقدر استعمال يك شبانهروز دو نفر است ، در ديوارش پنهان است . زنگ اخبار هم دارد . شخص تعجب مىكند كه اين همه اسباب ما يحتاج را چطور از روى علم و استادى در فضاى به اين مختصرى گنجانده است . به عكس معمارهاى ايرانى بىعلم كه يك عمارت مىسازند كه داراى چندين اتاق هشت ذرع در دوازده ذرع است و بعد از اتمام يادشان مىآيد كه مبال ندارد و آخر سر انگشت به دهان حيران مىمانند . خلاصه دو نفر در كمال راحتى و فراهمى اسباب مىتوانند ده روز در اتاق كالسكه راهآهن عمر بگذرانند و محتاج به هيچچيز نباشند . باكمال تفكر مشغول تماشاى اتاق بودم . نواب محمد شفيع ميرزا در را باز كرده چون هنوز رخت نپوشيده بودم ، عذر خواسته وارد اتاق شد . يك سماور كوچك ورشوى براى من آورده بود . و يك تفنگ هم امانت داد كه به شاهزاده احتشام الملك برسانم . در بين صحبت از ترتيب و قاعدهء سرباز گرفتن روسها سؤال كردم . گفت قانونا بر آحاد رعيت روس بدون استثنا واجب است كه از سن نوزده سالگى مىخواهد شاهزاده باشد مىخواهد رعيتزاده ، بيايد تا پنج سال مشق بكند وزير اسلحه باشد . بعد از پنج سال اسم و نمره و اسم فوجى
سفرنامه ظهير الدوله ( همراه مظفر الدين شاه به فرنگستان ) ( فارسى ) — صفحة 349
مساهمون: على بن محمد ناصر خان ظهير الدوله
ص٣٤٩