است . خواندش بد نيست ) :
« در شب 30 ، سىام ماه ژانويه ، جمعى از محترمين و جوانان ايتاليا براى مشق رياضى ( ژمناستيك ) مجلس منعقد كرده و پادشاه ايتاليا را نيز دعوت به آن مجلس مىنمايند و پادشاه ايتاليا با كمال مهربانى دعوت آنها را پذيرفته روز سى و يكم ، سه ساعت و نيم به ظهر مانده به معيت ( بونزيوفاليو ) رئيس اركان حربيه و جنرال ( افوغا درورى كرنتيو ) مدير مشق رياضيه به آن محفل حاضر مىگردد و جمعيت اين مجلس تقريبا دوهزار نفر مىشد . با يكيك از روى نهايت فرح احوالپرسى كرده مىگويد قدر جوانى خودتان را بدانيد كه بزرگترين نعمتهاى خداوندى است و چقدر دوست دارم حالت نشاط و جوانى را و افسوس كه اين موهبت از من گذشته . بعد از ختم مشق ( ژيمناستيك ) ، پادشاه به دست خود به تمام جوانان و حاضرين مجلس جايزه عطا كرده قصد مراجعت مىنمايد . در حينى كه مىخواهد از مجلس خارج شود ، با يكى از نايبها كه به مشايعت آمده بود ، مىگويد كه پير شدم و از ثمرهء جوانى محروم . چقدر حسد مىبرم به حال اين جوانان . براى اينكه نهايت اشتياق را به مشق رياضيه دارم و اكنون نيز با ضعف پيرى شايد ميلم بيش از جوانها باشد . بعد از اتمام اين كلام سوار كالسكه مىشود و جنرالهاى مذكور نيز با او بودند و تمام آن مجلس براى همراهى پادشاه جمعيت و ازدحام غريبى كرده و از هر طرف صداى موسيقى به نواى وطنى بلند بود و پادشاه مشغول وداع با يكيك بود . در اين حين شخص كوتاهقد سرخروئى به سن سى سال نزديك كالسكهء ( اعليحضرت هامپرت پادشاه ايتاليا ) با تپانچهء شش لوله سه تير به جانب آن اعليحضرت خالى مىكند . از شدت صدا و غوغا صداى تپانچه به گوش نمىرسد . همينقدر از دود باروت ملتفت مىشوند و دور پادشاه را گرفته فورا شخص ضارب را دستگير مىكنند و پادشاه را به طرف قصر خود حركت مىدهند .
به واسطهء نزديك بودن ، تمام احشا و امعاى او متفرق گرديده و قبل از رسيدن به منزل جان مىسپارد . نعش او را در طبقهء پائين قصر برده ، ملكه را در صورتى كه جمعى خانمها و نجباى ايتاليا مهمانش بودند از واقعه مطلع مىگردانند و مشاراليها با كمال فزع از قصر پايين آمده كه نعش شوهرش را زيارت كند . ليكن مستحفظين او مانع شده نگذاشتند پادشاه را به آن حالت ملاقات كند و نعش پادشاه را از غرفه
سفرنامه ظهير الدوله ( همراه مظفر الدين شاه به فرنگستان ) ( فارسى ) — صفحة 234
مساهمون: على بن محمد ناصر خان ظهير الدوله
ص٢٣٤