فرانسه
ورود به خاك فرانسه -
روز شنبه سلخ ( 30 ) : صبح به راه افتاده بوديم . بيدار شدم . كمكم همه در فكر ترتيب لباس رسمى شديم . براى ناهار در گار ( الست ) كه جنرال مهماندار و ساير مهماندارها و فوج و موزيك با البسهء رسميه حاضر شده بودند ، ايستاديم . مقدم اعليحضرت شاه و ملتزمين را رسما در كمال احترام پذيرفتند . پياده شديم . در گار براى اعليحضرت شاه در اطاق عليحده و براى سايرين در سفرهخانهء بزرگ ناهار حاضر كرده بودند . به عجله صرف شده سوار شديم . دو كالسكهء مخصوص جناب رئيس جمهورى را كه احتراما براى نزول همايون فرستاده بود ، به قطار كالسكه ملحق كرده راهى شديم . مسيو ( لوهار ) كه وزير مختار دولت فرانسه است در تهران ، هم بود . سه ساعت و ربع از ظهر گذشته وارد گار شهر پاريس شديم . ازدحام غريبى آنجا جمع شده بودند . تقريبا صد نفر ايرانى كه جزو همراهان نبودند و يكىيكى به پاريس رفته بودند ، از ميرزا فتح اللّه خان بيگلربيگى تا يك مرد نكرهء شيرينىفروش تهرانى كه در اكسپزيسيون طبق مىگذارد و پشمك مىفروشد و به زبان ايرانى داد مىزند و فرنگيها هم دورش جمع مىشوند و كلاه نمد و قبا و شال كمرش را تماشا مىكنند ، در رفته در گار جمع شده بودند . زن [ و ] مرد بسيار آمده بودند .
جناب رئيس جمهورى و وزراء دولت فرانسه هم با لباس رسمى در گار