پله بالا رفتيم . آنجا استاسيون است . قدرى منتظر شديم . آسانسر پائين آمده ايستاد قريب پنجاه نفر از توى آن بيرون آمده ما به اتفاق پنجاه نفر ديگر وارد شديم . به حركت آمد . اگر شخص نبيند كه از توى اين اتاق دربسته كه به توسط سيمهاى به هم تابيده و چرخها و ماشين از سيصد ذرع راه پايين مىآيد ، آدم زنده بيرون مىآيد ، هرگز پا در آن نمىگذارد . در حركت اوّل بىاندازه شخص خودش را سنگين تصور مىكند . بهطورى كه مىخواهد زانوهايش تاه شود . بعد كمكم سبك مىشود و خيال مىكند كه قدش بلند مىشود و بناهاى مرتفع و كليساهاى بلند پاريس را خيلى كوچك مىبيند . رفتيم تا رسيديم به مرتبهء اول . پياده شديم . نشسته به ياد احباب و دورافتادگان چاى و نان خورديم . ( جاى شريف شما خيلى خالى بود . ) از آنجا هم باز در همان آسانسر نشسته بالا رفتيم . در مرتبهء دويم پياده شده قدرى اسباب خردهريز به يادگار آنجا براى سوقات تهران خريدارى كرده به روى يك مدال يادگار آنجا و يك كيف كوچك داديم حكاكى كه براى همين كار آنجا دكان دارد ، اسم و تاريخ روز را حك كرده . عكاسى آنجا بود كه در يك دقيقه عكس انداخته چاپ كرده در قاب خيلى قشنگى گذارده به آدم با كمال معقوليت تقديم مىكند و يك فرانك مىگيرد . يك عكس سه نفرى و يك عكس يك نفرى انداختيم و قدرى شهر پاريس را تماشا كرده باز با جمعيت در آسانسر نشسته بالا رفتيم . اين صد و پنجاه ذرع را اگرچه در كمال استحكام و نهايت امنيت است ولى چون خود ميلهء برج نازك مىشود تا به اندازهاى كه تقريبا به كلفتى خود آسانسر مىشود ، خيلى مخوف مىشود . رفتيم تا رسيديم به فضاى آخر برج كه بالاى آن اتاق خود مسيو ايفل معمار اين برج است . ولى هميشه مقفّل است و بالاى آن هيچ نيست جز چوبهء بيرقى كه پردهء بيرق فرانسه در كمال سربلندى به روى آن چوبه مواج است . در آن فضاى آخر چند دكان است كه خردهفروشى و كارتپستال فروشى و پستخانه و تلگرافخانه و مشروباتفروشى است . دور اين فضا تمامش شيشه است كه باد خيلى باشد اذيت نكند . در آنجا چند كارتپستال نوشته به ايران فرستاديم . و به همين تفصيل پائين آمديم و پياده قدرى گرديديم . يكى از نمايشات اين اكسپزيسيون امسال جادهء متحرك است و آن عبارت است از راهى كه به ارتفاع شش هفت ذرع بهروى پلههاى چوبى و استحكامات آهنى استوار
سفرنامه ظهير الدوله ( همراه مظفر الدين شاه به فرنگستان ) ( فارسى ) — صفحة 162
مساهمون: على بن محمد ناصر خان ظهير الدوله
ص١٦٢