« آقا رضاى عكاسباشى با شما پيشخدمت خاصه از عهد صبى و اوايل حال در آستان اعلى تربيت شده و در رجوع هر خدمت قابليت خود را ظاهر كرده و خاطر ما را راضى داشته است اين اوقات به منصب تحويلدارى وجوه صرف جيب مبارك و جنسى را به عهدهء او محول فرموده محض مرحمت خاطر مهر مآثر او را به سمت آجودانى مخصوص حضور مبارك اختصاص داديم كه به اين موهبت قرين كمال مباهات و سرافراز بوده در خدمت محول شرايط امانت و صداقت مرعى دارد . فى شهر شعبان المعظم سنه 1290 » « 1 »
بعدها عكاسى كمكم از جنبه اختصاصى و دربارى خود خارج شد و عموم خانوادههاى پولدار و غيره از آن استقبال كردند و فن عكاسى تا آن جا پيش رفت كه حتى كتاب علم عكاسى نيز در تهران انتشار يافت . چنان كه آگهى آن در روزنامهء هفتگى صوراسرافيل هم به چاپ رسيد :
« اعلان »
« كتب ذيل به تازگى به طبع رسيده و در كتابخانههاى تربيت و شمس العماره ( متعلق به آقا شيخ حسن ) و ادارهء صوراسرافيل براى فروش موجود است :
1 - علم عكاسى جديد ، تأليف مسيو گارنيك خان دالكجيان كه در دواخانهء خودشان هم فروخته مىشود به قيمت پنج قران » « 2 »
يكى از معروفترين عكاسخانههاى تهران عكاسخانهء روسى خان بود كه او نيز در روزنامهء صوراسرافيل اقدام به درج آگهى براى تبليغ عكاسخانهء خود كرد :
« اعلان »
« سركار روسى خان ، عكاس معروف به تازگى در اول خيابان علاء الدوله ( روبهروى خانه امير نظام ) عكاسخانه به طرز فرنگستان دائر كرده و اقسام عكسهاى ممتاز اعلا در آنجا گرفته مىشود » « 3 »
اين عكاسخانه در واقع نخستين عكاسخانهء عمومى تهران بود و چنين بود كه علم و هنر عكاسى در ايران به وجود آمد .
هامش
( 1 ) - همان ، ص 1737 .
( 2 ) - صوراسرافيل ، شماره 17 ، ص 8 ، پنجشنبه 14 شوال 1325 .
( 3 ) - صوراسرافيل ، شماره 12 ، ص 8 ، 26 رجب 1325 ، 5 سپتامبر 1907 ( م . ) -