عكاسى
از ورود دوربين عكاسى و نيز فن عكسبردارى در دورهء قاجاريه ، تاريخ دقيقى در دست نيست و نخستين آگاهى كه در اين زمينه در دست است كتاب المآثر و الآثار مىباشد كه در آن آمده است :
ترويج علم و عمل عكس
اين فن كه از شعب علوم طبيعى است در اين عهد جاويد مهد رواج گرفت و انتشار يافت . اگر چه نمونهء آن در اواخر سلطنت شاهنشاه مرحوم محمد شاه غازى به دست مسيو ريشارخان سرتيب ، معلم زبان فرانسه و انگليس و غيره ارائه شد ، اما اصل شياع و رواج و تكميل صنعت و انتشار عمل عكس كه « فوتوگرافى » « 1 » مىنامند ، از خصايص بزرگ اين دولت است و اسباب عكس را كه مسيو ريشارخان آورده بر روى صفحه نقره مىانداختند و اسمش را داگئروتيپ « 2 » مىگفتند به اسم شخصى كه مخترع آن بود .
و اينك شمارهء اساتيد عكاسين و مواقع عكاسخانهها در دار الخلافهء طهران و ساير بلاد معظمهء ايران صعوبت و اشكالى به كمال دارد . همانا حكماء طبيعى جديد مىفرمايند اجسام على كثرتها بر دو قسم مىباشند : يكى مادى يعنى داراى وزن ، مثل جامدات و مايعات و بخارات ، و ديگر غيرمادى يعنى بلاثقل و بىوزن مثل حرارت و نور الكتريسيته و مغناطيس و هر يك از اين دو قسم داراى دو رشته خواص مىباشند : يكى ظاهرى كه موضوع علم فيزيك است و ديگرى باطنى كه موضوع علم شيمى است و مسئلهء عكس از خواص شيميايى نور مىباشد ، به شرحى كه در محل خود معنون است . » « 3 »
هامش
( 1 ) -Photographi( 2 ) -Dagurreatype( 3 ) - المآثر و الآثار ، ج 1 ، ص 130 - 131 .