سلطنت احمد شاه
احمد شاه پسر دوم محمد على شاه در سال 1314 قمرى برابر با سال 1275 خورشيدى و 1896 ميلادى در تبريز متولد و در سال 1327 قمرى برابر با 1287 خورشيدى و سال 1909 ميلادى بجاى پدر مخلوعش به شاهى برگزيده شد و چون هنوز به سن بلوغ نرسيده بود پنج سال در تحت قيمومت دو نايب السلطنه كه اولى عضد الملك قاجار و دومى ابو القاسم خان ناصر الملك قرهگزلو بودند باقى ماند و در سال 1332 قمرى هشت روز پيش از آغاز جنگ جهانى اول در سال 1914 ميلادى خود زمام سلطنت را در دست گرفت و پس از دوازده سال پادشاهى او را در سال 1344 قمرى ( 9 آبان 1304 خورشيدى ) برابر با 1925 ميلادى از سلطنت خلع گردانيدند . « 1 »
در زمان سلطنت احمد شاه وقايع گوناگون ناگوارى در ايران رخ داد و بويژه در تهران از اواخر سال 1299 خورشيدى كه كودتاى سوم حوت ( اسفند ) با كمك و رهبرى انگليس بوقوع پيوست و تا پايان دوره قاجاريه حوادث و زدوخوردها و ترورها همچنان ادامه داشت كه در جاى خود به آنها اشاره خواهد شد . يكى از مهمترين رويدادهايى كه پيش از كودتاى حكيم فرمودهء سوم اسفند 1299 ( ه ش ) رخ داد قرارداد 1919 ميلادى در دوره نخست وزيرى وثوق الدوله ( حسن وثوق ) برادر قوام السلطنه معروف مىباشد ، كه ايران را به تحت الحمايگى انگلستان درمىآورد .
دولت انگليس نيز به پاداش چنين خدمت صادقانهاى كه حسن وثوق نخستوزير با همكارى دو وزير ديگرش اكبر ميرزا صارم الدوله پسر ظل السلطان وزير دارايى و فيروز ميرزا نصرة الدوله پسر بزرگ عبد الحسين ميرزا فرمانفرما وزير خارجه به وثوق الدوله نخستوزير شصت هزار ليره كه در آن زمان معادل صد و پنجاه و سه هزار تومان مىشد و به صارم الدوله اكبر ميرزا وزير دارايى چهل هزار ليره و به نصرت الدوله وزير امور خارجه سى هزار ليره
هامش
( 1 ) - شرح حال رجال ايران . ج 1 ، ص 85