سلطنت مظفر الدين شاه
ناصر الدين شاه مادر مظفر الدين شاه را ، كه شكوه السلطنه نام داشت و نوهء فتحعليشاه بود ، در سال 1268 ( ه . ق . ) به عقد دائمى خود درآورد . مظفر الدين شاه در روز 14 جمادى الاخر سال 1269 ( ه . ق . ) برابر با سال 1231 و ( ه ش . ) و سال 1852 ( م . ) زاده شد . وى در سال 1277 ( ه . ق . )
به فرمانروايى و حكمرانى آذربايجان معين شد و در سال ديگر ، در هيجدهم ذى الحجهء 1278 به ولايت عهدى تعيين گرديد و به مدت سى و پنج سال از عمر خود را در وليعهدى گذراند .
ابو الحسن بزرگ اميد ، مخبر همايون دربارهء شكوه السلطنه چنين نوشته است :
« مادرم مرا برد خدمت شكوه السلطنه ، مادر مظفر الدين شاه كه معرفى كند ، روى زمين نشسته بود . زانوى ادب به زمين زده دست او را بوسيدم ، نوازش كرد و خواست مرا پهلوى خود جاى دهد مقدور نشد . . . جاى گرفتن نزديك شكوه السلطنه افتخار بزرگى بود . مادرم گفت اگر اجازه فرماييد برود بازى كند . شكوه السلطنه گفت خدا به همراه و من مانند اينكه از محبس مىگريختم به طرف در شتافتم . . . . . و در باغ به ساير كودكان ملحق شدم . . . . . من دهسال داشتم . . . . . يكى از پسرها مرا تعاقب مىكرد رفتم در زيرزمينى مخفى شوم . از آنجا صدا برآمد كه « تو نيا » . ولى من با همان سرعتى كه مىرفتم داخل شدم . يك مخده روى فرش افتاده بود ، لوازم خواب ، دو ملافه ، يك متكا و يك بادبزن و گيلاس آب يخ بود و از زير ملافه گيسوهاى بافته خانمى هويدا بود ، سروكله على خان خواجه از زير ملافه بيرون آمد ، چنان نگاه غضبآلودى به من كرد كه هراس مرا برداشته فرار را برقرار اختيار كردم .
خانم همخواب على خان را نديدم ولى ترديدى نداشتم كه از خانمهاى عالىمقام بود ، زيرا اين زيرزمينها معدود بود و خانمها محتاج به استراحت بعد از ظهر بودند . عمدهء زيرزمين كفاف خانمها را نمىنمود كه منفردا در يك زيرزمين تنها استراحت كنند مگر يكى دو نفر از نمرهء اول .