تخطي إلى المحتوى الرئيسي

سرگذشت تهران ( فارسى ) — صفحة 436

مساهمون:

ص٤٣٦
جملات خر كريم رانعل كردى يا خر كريم را بايد نعل كرد از امثال سائره شد . » « 1 » اعتماد السلطنه نيز در روزنامهء خاطرات خود از كريم شيره‌اى نام برده و دربارهء او نوشته است : « دوشنبه 21 جمادى الاولى سنهء 1299 ( ه . ق . ) : بعد از ناهار ، شاه ما را خواست . وارد باغ شديم . عملهء طرب بودند . كريم شيره‌اى و اتباع او يعنى مقلدين ، تقليدها درآوردند . كشتى گرفتند . من جمله مشق اطريشى كردند . من به شاه عرض كردم نتيجهء يك كرور خرج خوب اين شده كه مقلدين تقليد مشق طرز اتريش مىكنند . شاه خنديد . اما خوششان نيامد . . . » « 2 »

وجه تسميهء كريم شيره‌اى

مهدى بامداد دربارهء وجه تسميهء كريم شيره‌اى مىنويسد : 1 - چون بذله‌گويى و خوشمزه‌گيهايى داشت و كلماتش شيرين و مانند شيره چسبنده بود . 2 - رنگ و روى او مانند شيره‌اىها بوده ولى خودش شيره‌كش نبود . 3 - ممكن است يك وقتى شيره‌فروش بوده ، به واسطهء اينكه پس از مرگ او پسرش عسلى را براى خود انتخاب كرد و چندى معروف شد به كريم عسلى . مهدى بامداد همچنين مىنويسد : « يكى از كارهاى مضحك كريم شيره‌اى تشكيل انجمن فراموشخانهء مسخره‌آميز در مقابل انجمن فراماسونرى ( فراموشخانه ) ميرزا ملكم خان ناظم الدوله ، پسر ميرزا يعقوب ارمنى جلفايى است . ميرزا ملكم خان در سالهاى بين 1270 و 1278 ( ه . ق . ) انجمن فراماسونرىاى به نام فراموشخانه در تهران داير كرد و جمعى از رجال و شاهزادگان درجهء يك آن زمان عضو انجمن مزبور گرديدند . ناصر الدين شاه در سال 1278 ( ه . ق . ) امريه‌اى دائر به انحلال و تعطيل انجمن مزبور صادر كرد و در آن حكم تذكر داده شده بود كه در صورت تجديد اين قبيل انجمنها مؤسسين آن به مجازات سخت خواهند رسيد . بعدها براى اينكه به مردم بفهمانند كه فراموشخانه و انجمنهاى فراماسونرى از چه قرار بوده رندان و درباريان براى سخريه و تخطئه فراماسونرى ميرزا ملكم خان و يا براى خوش‌آمد شاه ، كريم شيره‌اى دلقك دربار را وادار كردند
هامش
( 1 ) . شرح حال رجال ايران ، ج 1 ، ص 396 . ( 2 ) . روزنامهء خاطرات اعتماد السلطنه ، ص 163 .