رسيدن نوبتشان سرگرم و مشغول مىكرد . « 1 »
ازجمله بازارهاى پرآوازهء تهران مىتوان چند بازار را هم نام برد :
1 - بازار توتونفروشها
اين بازار اكنون تنها دالانى از آن باقى مانده است به نام دالان توتونفروشها .
2 - بازار كفاشها
هنوز بخشى از اين بازار باقى است و مدخل ورودى آن از سبزهميدان بوده است . اين بازار از بازارهاى مهم دار الخلافه بهشمار مىرفت و بقاياى آن هماهنگى قديمى خود را از دست داده و فروشگاههاى گوناگونى در آن بهوجود آمده است .
3 - بازار كلاهفروشها
در اين بازار انواع كلاههاى ماهوتى ، پشمى ، عرقچينهاى نمدى ، فينههاى ترك ، كلاه پوستهاى بخارايى و غيره فروخته مىشد . « 2 »
4 - بازار پالاندوزها
يكى ديگر از بازارهاى تهران كه هنوز هم مشهور است بازار پالاندوزهاست بازار پالاندوزها از چهارسوق كوچك شروع مىشد و به چهارسوق بزرگ مىرسيد .
در آن دوره تربيت اسب در ميان اعيان و اشراف و نگهدارى الاغ در بين تجّار مرسوم بود و به همين علت بازار پالاندوزها هم رونقى داشت . « 3 » بد نيست حال كه سخن از چهارسوق كوچك و بزرگ به ميان آمد ، كمى هم دربارهء چهارسوق بگوييم . استاد كريمان در اين باره مىنويسد :
به روزگار پيشين ، داروغهء شهر در محلى از بازار به نام چهارسوق اقامت كرده از آنجا شهر را مراقبت مىكرد . در حقيقت چهارسوق پايتخت داروغه بود . داروغه شبها در چهارسوق بر روى تختى مىنشست و گزارشها را مىشنيد و دستور مىداد و گشتيهاى وى در دل شب بر روى بامهاى بازار براى حفظ اموال كسبه و تجار در رفت و آمد و مشغول مراقبت بودند ، و دستهاى
هامش
( 1 ) - تهران قديم ، جعفر شهرى ، انتشارات اميركبير ، 1357 ، ص 62 - 64 ، نقل به اختصار .
( 2 ) - تهران در گذرگاه تاريخ ايران ، ح . م . زاوش ، ص 151 .
( 3 ) - ايران قديم و تهران قديم ، ناصر نجمى ، ص 253 .