تخطي إلى المحتوى الرئيسي

سرگذشت تهران ( فارسى ) — صفحة 270

مساهمون:

ص٢٧٠
مسيو بورژوا هزينه دودكش را شش هزار تومان و مدت ساختمان را شش ماه قرارداد كرد . اين امر در ميان معماران آن روز كه استاد پنجه على سمت پيش‌كسوتى داشت انعكاس خوبى نداشت . دور هم جمع شدند و پس از گفتگوهاى اعتراض‌آميز استاد پنجه على گفت : چقدر معماران ايرانى خفيف و خاك برسر شده‌اند كه يك دودكش را هم بايد مستشار و معمار بلژيكى بسازد . اين مطلب بر معمارباشى استاد على محمد ، معروف به بابا ، گران آمد و از همكاران اجازه خواست كه برود و پيشنهادى ارزانتر و در مدتى كمتر بر عهده بگيرد . پس از اجازهء همكاران نزد معاون الدوله آمد و پيشنهاد داد كه دودكش را با يكهزار و پانصد تومان اجرت و دو ماه مدت مىسازد و با ضمانتى نقدى مسئوليت صحت كار را قبول و تأمين مىنمايد . معاون الدوله قبول كرد . معمار هم نقشهء مهندسى را گرفت و شروع به پيمانكارى و ساختمان كرد . پس از ساختن چند متر به معاون الدوله گفت كه اگر اين نقشه درست است بفرماييد مهندس بلژيكى امضا كند . مهندس بلژيكى بدون توجه به غلط بودن نقشه با اصرار طرح را امضاء كرد . سپس معمارباشى از جنبهء فنى اظهار داشت مطابق اين نقشه همين كه دودكش به هشت مترى برسد سرآن مسدود شده و به هم خواهد آمد . درحاليكه دودكش بايد هفده متر ارتفاع داشته باشد . اين امر با مهندس بورژواى بلژيكى در ميان گذاشته شد و صحت گفتار معمارباشى به اثبات رسيد . مسيو بورژوا با قرولند از كنترات خود صرفنظر كرد و با رسوايى ايران را ترك كرد . اين اقدام جسورانهء فنى و موفقيت شايان كه نصيب وى شد در ميان رجال درجهء اول و صنف معماران شهرت بسزايى پيدا كرد . « 1 » علاوه بر اين در كتاب تاريخ منتظم ناصرى نيز از ضرابخانه سخن به ميان آمده است :

« اعلان دولتى درباب مسكوكات

« از آنجا كه اراده قدسيّه و راى بيضا ضياى بندگان اعليحضرت قوى شوكت اقدس همايون شاهنشاه صاحبقران خلد الله ملكه تعلق گرفت مسكوكات تمام ممالك محروسهء ايران از طلا و نقره به وزن و عيار مخصوص باشد و به‌طورى سكه شود كه قلب و پست عيار را كسى نتواند سكه نمايد و رفع اغتشاش تقلب از مسكوكات ايران كليتا بشود . در سنهء مسعوده توشقان‌ئيل سعادت چون اين خدمت و انجام اين مهم معظم را به عهده كفايت و حسن كفالت جناب امين
هامش
( 1 ) - جغرافياى تاريخى شميران ، ص 550 - 551 ، به نقل از مقالهء آقاى ابراهيم ناهيد .