تخطي إلى المحتوى الرئيسي

سرگذشت تهران ( فارسى ) — صفحة 268

مساهمون:

ص٢٦٨
ديه باستانى در آن حدود قرار داشت . دربارهء مهران ديه باستانى بايد افزود كه در عهد ساسانيان مرزبانى رى با خاندان مهران بود خاندان مهران يكى از هفت خانوادهء بزرگ دورهء اشكانى و ساسانى و چند سده بعد از اسلام بود و ديه مهران منسوب به ايشان است . « 1 » بارى اين ضرابخانه شامل دو قسمت مجزا در شمال و جنوب بود قسمت جنوبى ضرابخانه ناصر الدين شاهى و قسمت شمالى ضرابخانه مظفرى بود و سكه‌هاى دورهء رضا شاه نيز در ضرابخانه مظفرى ضرب مىشد . هر دو قسمت سردر كاشيكارى داشت كه بر اثر نوسازيهاى رضا شاهى از ميان رفت . « 2 » در اين محل پيش از آنكه ضرابخانه ايجاد شود در عهد ناصر الدين شاه كارخانه چلواربافى داير بود و به سال 1294 ( ه . ق . ) به جاى كارخانه چلواربافى ضرابخانه را ساختند . و در سال 1295 ( ه . ق . ) پول مسين و در سال 1296 ( ه . ق . ) پولهاى ديگر در آنجا ضرب شد « 3 » در خور يادآورى است كه كارخانه چلواربافى ياد شده به سال 1275 ( ه . ق . ) يعنى در دوازدهمين سال جلوس ناصر الدين شاه محمود خان ناصر الممالك كارخانه چلواربافى را از مسكو خريد و به تهران آورد . پس از اينكه مدتى متروك ماند مكان آن را در سال 1294 ( ه . ق . ) ضرابخانه كردند . « 4 » در زمان مظفر الدين شاه چرخ و دستگاه ديگرى آوردند و در جنوب ضرابخانه ساختمان تازه‌اى كردند و در سال 1350 ( ه . ق . ) آن را تغيير دادند . « 5 » در مرآت‌البلدان آمده است : « چرخ سكه و ضرابخانهء دولتى در محلى كه مشهور به كارخانهء ريسمان ريسى است به رياست جناب ميرزا على خان امين الملك وزير رسايل خاصه و مباشرت مسيونچس نمساوى اتريشى تكميل و داير مىشود » « 6 » و نيز در مرآة البلدان آنجا كه از وقايع ربيع الاول سال 1296 ( ه . ق . ) دربارهء ضرابخانه سخن به ميان آمده است ، مىخوانيم :
هامش
( 1 ) - تهران در گذشته و حال ، ص 51 ( 2 ) - جغرافياى تاريخى شميران ، ص 547 ( 3 ) - تهران در گذشته و حال ، ص 430 ( 4 ) - جغرافياى تاريخى شميران ، ص 548 ( 5 ) - همان ، همان صفحه ( 6 ) - مرآة البلدان ، ج 3 ص 1799