السلطان مفوض و موكول فرمودند از يمن توجهات بلانهايت اقدس خسروانه كه همواره شامل حال جناب معزىاليه است ضرابخانه مباركه دولت مفتوح و اشرفى جديد الضرب كه هر عددى پانزده نخود وزن و در هر يكصد مثقال ده مثقال عيار در يكتومان سكه و رواج باشد و قران جديد الضرب عددى يك مثقال و در يكصدمثقال دهمثقال عيار دارد سكه شود چون در بدايت افتتاح ضرابخانه مباركه اسباب و چرخ سكه به قدر ما يحتاج موجود نبود بطور صعوبت و اشكال از دو چرخ سكه روزى دوازده هزار عدد زياده سكه و اخراج نمىشد از فرط توجهات كامله در عرض اين مدت سه دستگاه ديگر چرخ سكه در ضرابخانه مباركه حاضر و موجود و ساير اسباب به قدر لزوم و ضرورت از چرخهاى اسبابسازى و غيره تهيه و حاضره شده وجها من الوجوه نقص و قصورى در اسباب و ما يحتاج ضرابخانه دولت نيست چنان كه اگر بخواهند اتصالا پول از هر قبيل سكه نمايند ممكن و در نهايت سهولت و اگر در اسباب نقصى به هم رساند عملهجات و اجزاء ضرابخانه بطورى مهارت و بصيرت به هم رسانيدهاند كه خودشان فورا در مقام مرمت و اصلاح برآمده باكمال استعداد مىتوانند روزى يكصد هزار عدد پول اشرفى و قران و غيره سكه نمايند در عرض اين سه سال هر قدر ممكن بود قرانهاى قديم را آب نموده قران جديد الضرب سكه كرده چنان كه بندگان اعليحضرت قوى شوكت شاهنشاهى دام ملكه در هذه السنه ئيلانئيل هم بارى اظهار اطمينان كاملى كه از صحت وزن و عيار و خوبى طرح سكههاى جديد حاصل فرموده بودند و هم محض سرمشق و تشويق عموم اهل مملكت از متمولين و تجار و كسبه و رعيت تمام وجوهات خزانه ذخيرهء مخصوص كه سواى خزانهء معاملات و دادوستدى دولتى و مخصوص سلطنت و در عمارت دولتى واقع و در هر سال مبلغى كه بعد از وضع مخارج دولتى و خريدارى اسلحه و غيره از وجوهات مالياتى و گمرك و قيمت جنس و غيره زياد مىماند و در اين خزينه مخصوص ذخيره دولتى مىشود بيرون آورده تسليم ضرابخانه مباركه شده از وضع مختلف پولهاى سفيد را تبديل و مسكوك به وضع قران و دو قرانى فرمودهاند و حالا پولهاى كلا را از اشرفى و غيره در ضرابخانه مباركه تبديل به سكه وضع جديد مىنمايند و با اين اهتمامات دولت باز همه روزه از ولايات داخلهء ايران به توسط حكام و تجار شكايت دارند كه قرانهاى قديم را بهسبب اختلاف و اغتشاش عيار برنمىدارند و اسباب زحمت ولايات محروسهء ايران اعلان شود كه بطور حكم بايد اشرفى و قرانهاى قديم تماما آب و ضرب جديد شود كه در جمع ممالك محروسه غير از سكه جديد نباشد و به موجب اين اعلان از اين تاريخ الى شش ماه از سنهء آتيه گذشته هر كس هر قدر اشرفى و قران
سرگذشت تهران ( فارسى ) — صفحة 271
مساهمون: حسين شهيدى مازندرانى
ص٢٧١