رواج آن مىديدند ، به يك اندازه مىخريدند و اعتبار آن را حفظ مىكردند ، كماكان مجرى دارد .
خودش و مردم آسوده شوند . حاجى محمد حسن گفت : من سهل است ناصر الدين شاه هم از عهده برنمىآيد ، اين همه پول سياه را ديگر كى مىتواند جمع كند . امكان ندارد ، بايد قيمت پول را شكست تا به قيمت خود بايستد . از اين حرف حاجى رنگ از روى تجار پريد و همهء حضار مضطرب شدند .
امين الدوله به حاجى تهديد كرد كه رأى مجلس تابع ميل تو نيست من اين طور گفتم تا ديگران چه بگويند . نايب السلطنه امين الدوله را تصديق نمود . حاضرين نيز همداستان شده اجمالى از راى مجلس نوشتند و به حضور شاه بردند .
نايب السلطنه و امين السلطنه در ايضاح عمل تقصير نكردند و شاه بر اين قول و قرار امضا داد .
روز ديگر صدراعظم و امين الدوله و حاجى امين الضرب به حضور شاه آمدند . آسمان را ريسمان نمودند ، آفتاب را گلاندود كردند ، به خاطر روشن و علم محيط شاهنشاه ، كار را ديگرگونه جلوه دادند . حاجى محمد حسن نه تنها بىگناه درآمد ، بلكه خدمات او لايق تحسين ملكانه شد و نظر به كفايت و كاردانى كه به او در سايهء همت و معاضدت صدر جليل حضرات از او معذرت خواسته تلطيف خاطرش را به واجبى فرمودند و با دست مبارك همايونى ريش حاجى را گرفتند . به توقع دوستانه رفع غائله و حل مشكل را درخواست نمودند . » « 1 » اما شاه و صدراعظم به صوابديد حاجى محمد حسن تنها چاره را كاستن بهاى پول دانستند . « 2 »
يكى ديگر از وقايع مهمى كه در تكيهء دولت رخ داد برپايى مراسم عزادارى ناصر الدين شاه در بهار سال 1313 ( ه . ق . ) در آن بود . در تابستان سال 1304 ( ه ش . ) نيز مجلس مؤسسان براى انتخاب رضاخان براى سلطنت در تكيهء دولت تشكيل شد تا اينكه در 1325 ( ه ش . ) ، بانك ملى تكيهء دولت را تخريب و شعبهء بانك ملى بازار را در اين محل احداث كرد .
باغ ايلخانى
يكى از باغها و ساختمانهاى معروف دورهء قاجار ، باغ ايلخانى است . باغ ايلخانى تا سال 1285 ( ه . ق . ) كه شهر تهران وسعت پيدا كرد ، خارج از شهر قرار داشت ولى از آن تاريخ به بعد در داخل شهر و در محل كنونى بانك ملى ايران ، در خيابان فردوسى امروزى ، قرار گرفت . استاد عبد اللّه
هامش
( 1 ) - خاطرات سياسى امين الدوله . به كوشش حافظ فرمانفرما . ص 185 - 187 . نقل به اختصار .
( 2 ) - همان ، ص 188 .