باشد تنبيهات سخت نمايد . اما قدغن محبس افسوس كه دير شد . بعد از اينكه گندش بلند شد و اين هنگامهء شاهزادهكشى در گرفت ، اين حكم را فرمودند در اين مدت هشت نهسال كه اداره پليس در تهران بدبختانه تشكيل شده و قريب چهار صد هزار تومان پول دولت مخارج اين اداره شد . تنظيمات بلدى و شهرى همان است كه بود . فرقى كه كرده اين است كه كدخداهاى محلات آنوقت غالبا مردمان سالخورده باتجربه متدين بودند ، حال جوانهاى فرنگى مآب هستند و البته زياده از پانصد بلكه ششصد نفر اناث و ذكور در محبس پليس و اتباع او تلف شدند . . . » « 1 »
« شنبه 7 رجب سنه 1309 قمرى : صبح كنت منزل من آمده بود . فرمان منصب جنرال آجودانى و رئيس تشريفات سفر را به من نشان داد كه به او مرحمت شده . هزار تومان هم اضافه مواجب به او دادند . مىگفت نايب السلطنه محض عداوت مرا معزول كرد . من هم تلافى خواهم كرد . » « 2 »
« پنجشنبه 3 رجب سنه 1311 قمرى : . . . كنت قرض مجعول دارد . سالى قريب صد هزار تومان از رياست پليس فايده مىبرد و اين احمق حالا مىخواهد از راه شيادى دولت ايران را فريب بدهد و خانه خود را كه زياده از بيست هزار تومان نمىارزد به امضا و تصديق دولت به پنجاه هزار تومان قيمت كند . آنوقت به توسط يكى از سفارتخانهها يا پنجاه هزار تومان نقد از دولت بگيرد و يا دولت را ضامن بدهد كه قروض او را قبول بكند . رجال دولت احمق ما از روى جهالت و حماقت يا عداوت به يكديگر قبول نمودند . من هم در اين مسائل رسمى ندارم حرف بزنم . چون سه سال قبل از اين در مسئله همين « لاطرى » كه كنت خانهء خود را به اجاره دولت بگذارد و همين كنت و نايبالسلطنه با هم شريك شدند و « لاطرى » خانه سيد حسين مترجم هندى را بهانه كردند و آن رسوايى را براى من فراهم آوردند . . . » « 3 »
« دوشنبه 27 صفر سنه 1313 قمرى : . . . خوابيده بودم كه يك مرتبه صداى هياهويى در اطراف چادر شنيدم . از خواب جستم و هى مىپرسيدم چه خبر است ؟ كسى جواب نمىداد . يك وقت ملتفت شدم كه كنت منت دفرت كه حال لكنت و خرت و پرت [ لكنته و خرفت و پير . توضيح آقاى سعادت نورى در حاشيه كتاب ] است به چادر من ورود نمود . و از شدت خستگى و بىغذايى به زمين افتاد . معلوم شد كه سفارت روس شكايت كرده بود كه طلب بانك روس را
هامش
( 1 ) - همان ، ص 574 - 575 .
( 2 ) - همان ، ص 792 .
( 3 ) - همان ، ص 927 - 928 .