تخطي إلى المحتوى الرئيسي

سرگذشت تهران ( فارسى ) — صفحة 165

مساهمون:

ص١٦٥
سرانجام قرار بر آن مىشود كه مبلغ پنج هزار تومان خسارت به راه‌آهن داده شود . اعتماد السلطنه در اين باره چنين نوشته است : شنبه 19 ربيع‌الاول 1306 ( ه . ق ) « . . . جريمه راه‌آهن را پنج هزار تومان وزير با تدبير امين السلطان داد . خداوند عقبهء اين كار را حفظ كند . . . » « 1 » و اما علت تخفيف چهل هزار تومان به پنج هزار تومان را دوستعلى معير الملك چنين شرح مىدهد : « امتياز راه‌آهن با بلژيكىها بود كه به رياست مسيو دنى كار مىكردند . مردم استقبال شايانى از آنها كرده تصنيف‌ها در اين خصوص مىساختند . در يكى از روزهاى زيارتى بر سر خريد بليط ميان اوباش و كاركنان راه‌آهن نزاع و زد و خورد درگرفت و اتاق‌هاى ايستگاه كه در آغاز كار بسيار پاكيزه و مزين بود ريخته ، روكش صندلىها و پرده‌هاى مخمل را دريدند و آيينه‌هاى بزرگ و شيشه‌هاى درها و بالاخره واگن‌ها را درهم شكستند و بعضى اشياء را به غارت بردند . مسيو دنى به وزارت امور خارجه شكايت برد و از سفارت بلژيك هم نوشتند كه چون اين كار توهين به دولت و شخص سلطان [ بلژيك ] مىباشد ، بايد دولت ايران سيصد هزار تومان به عنوان خسارت بپردازد و وزراء وقت نيز براى اظهار معذرت به سفارت بيايند . چون اين خبر به شاه رسيد ، سخت برآشفت و گفت جواب سفارت بلژيك داده خواهد شد . همان روز داماد خود امام جمعه تهران را احضار نمود و ماجرا را با وى بازگفته خاتمه كار را از او خواستار شد . روز بعد امام جمعه نامه به سفارت بلژيك نوشت كه شاه اين امر را به من رجوع نموده و لازم است براى مذاكرات مربوطه نماينده فرستاده شود . مسيو دنى و دو تن از اعضاى سفارت در منزل امام جمعه حاضر شدند و با حضور مترجم به مذاكره پرداختند . امام جمعه گفت دولت پيشنهاد شما را پذيرفته و بدان عمل خواهد كرد . آنگاه رو به محرر خود نموده دستور داد چند تلگراف به علماى عتبات و ولايات بنويسد كه از امروز نشستن به راه‌آهن حرام است . چون مترجم مسيو دنى و فرستادگان سفارت را از چگونگى حال واقف ساخت ، زبان به اعتراض گشودند . امام جمعه در جوابشان گفت : با آنچه شما خواسته بوديد موافقت شد ، ما اينك نيز تكليف خود را انجام مىدهيم . بلژيكىها ديدند كار بدتر شد و هر گاه اقدام به چنين امر
هامش
( 1 ) . همان ، ص 604 .