از طرف طول با سر بيل آن خاك نم دار را چاك زده به قدر ده دوازده تخمه هندوانه كه روز قبل به آب ريختهاند در آن ريزند و دو طرف خاك را بهم آورند . بعد از هفته از آن نم تخمهها مجتمعا سبز شوند و چون چهار برگ و شش برگ گردند هر چالى را يك بوته گذاشته زايد بر آن را از دم خاك قطع كنند يا از ريشه بر كنند . اما دليل آنكه هر چالى را ده دوازده تخمه ريزند و بعد همه را بر كنده و يكى را واگذارند اينكه شايد قبل از سبز شدن و برآوردن از خاك بارشى ببارد و روى آن را گل كند و از تابش آفتاب تخته شود و بخشكد ، اگر يكى دو تخمه [ 132 پ ] در خاك باشد قوت شكافتن نيارد و در زير خاك فاسد گردد ولى چون زياد باشند متفقا سر بر كشند و آن خاك تخته شده را بلند كنند و آشكار گردند . خلاصه آن زراعت حاجت به آب ندارد تا زمانى كه بوتهها پهن شوند و شاخهها از اطراف دراز كنند . آنوقت بقاعده و روزقهء دوازده زيادتر و كمتر آب نمايند و تا اواخر پائيز نمو كنند و سه چهار كرت حاصل دهند و بسيار ديده شده كه از يك بوته سه نوبت هر نوبتى چند هندوانهء يك منى چيدهاند و اين نوع هندوانه كشتن را زرّاع كاشان پشهكار « 1 » گويند .
و ثانيا بايد دانست كه در كاشان زراعت ديم متداول و معتبر نيست مگر زراعت هندوانه كه در سمت ريگستان سالهاى و شن سال اول حمل در دامنههاى بندريگ بىشخم و شيار باسر بيل زمين را چاك زده تخمه بريزند و چون سبز شود و شش برگ گردد هر چالى را يك بوته گذارند و از پى كار خود روند [ 124 ر ] و چون بثمر رسد ديدهبان گمارند و تا اواخر پائيز سه چهار دست هندوانه بزرگ ممتاز بچينند .
هامش
( 1 ) - پشه كار يعنى پشته كار . ( حاشيه )