تدريس ملا عبد الرزاق « فياض » بوده ، و پس از او هم گويا مدتى باجناق و همدرسش ملا محسن « فيض » در آن تدريس كرده است ، لذا به مرور ايام مشهور به « فيضيه » شده است .
فياض خود از « فيضها » و « فيوضاتى » كه در قم ديده و يافته ، از جمله فيض درك محضر استادش صدر المتألهين شيرازى ، در اشعار خود ياد مىكند كه آن هم در غلبهء اسم « فيضيه » بر آن مدرسه بىدخيل نبوده است .
مرحوم ناصر الشريعه در اين كتاب مىنويسد : « بهطورى كه نوشتهاند بناى اوليه تا حدود حوض وسط مدرسه ( فيضيه كنونى ) بوده ، و وجه تسميه به « فيضيه » را نيز چنين گويند كه چندى حكيم و فقيه عليم و عالم ربانى مولى محسن فيض كاشانى در اين مدرسه سكونت داشته ، ولى ظاهرا چون در جنب مزار سركار فيض آثار ( حضرت معصومه ) است ، بدين نام موسوم گشته است .
در سال 1213 و 1214 - قمرى - فتحعليشاه قاجار دستور داد مدرسهء قديم را خراب و مدرسه بزرگ كنونى را بنا كردند كه تاكنون به حال خود باقى است » .
وجه تسميهء مدرسهء فيضيه بدانگونه كه ما گفتيم نزديكرتر به ذهن است .
آقا احمد كرمانشاهى ( بهبهانى ) كه در سال 1217 قمرى مدت شش ماه در زمان مرجعيت ميرزاى قمى در قم بوده ، مىنويسد : « و در آن اوان از جانب پادشاه ( فتحعليشاه ) قبهء مباركه حضرت فاطمه معصومه را تذهيب « 1 » مىكردند ، و مدرسه بسيار عالى در جنب صحن مقدس مىساختند و قريب به اتمام بود . » « 2 »
ماجراى سيل مهيب قم
مؤلف در فصل چهارم و فصل ششم راجع به سيلهاى قم سخن گفته است ، ولى ما در اينجا تفصيل بيشتر داده و مىگوييم : در قرون گذشته رودخانه قم كه سيل آن از كوههاى نواحى گلپايگان جارى مىشود ، در كنار شهر قرار داشته و از پشت حرم مطهر حضرت معصومه عليه السّلام مىگذشته است . سيلهائى كه از اين رودخانه مىگذشته و به درياچه قم مىريخته گاهى زيانهاى بسيار وارد ساخته است .
يكبار در سال 1044 زمان شاه صفى صفوى اتفاق افتاده و ملا عبد الرزاق لاهيجى حكيم و فيلسوف نامى متخلص به « فياض » كه آن موقع ساكن قم بوده در قطعه شعرى شرح آن
هامش
( 1 ) - طلاكارى .
( 2 ) - مرآت الأحوال جهاننما ، تحقيق على دوانى ، چاپ دوم ، ص 164