هندوستان نيز از اعقاب امير تيمور بودهاند ( همايون و اكبر و جهانگير و شاه جهان - كه بناى تاجمحلّ بفرمان او براى مدفن همسرش و خودش ساخته شد - بهترتيب خلف هفتم تا دهم جهانگشاى مزبور بودهاند ) و ارتباط ايشان با ايران خواه از جنبهء سياسى و حكومتى و بيش از آن از نظر آثار هنرى و ايجاد ابنيهء عالى و مظاهر ديگر صنايع ظريفه تا چه پايه رونق داشته است طبعا ادامهء تأثير هنر استادان شيرازى در آثار شهرياران مغولى هند ( پس از آنچه دربارهء آثار هنرى سمرقند و هرات و خراسان توضيح داده شد ) امر غير منتظرى نخواهد بود .
بر آنچه توضيح داده شد اين نكته را بايد افزود كه سرزمين فارس در ادوار مختلف اسلامى و بخصوص هنگامى كه از نعمت امنيّت برخوردار بود روابط تجارتى و دادوستدهاى گوناگون با نواحى حولوحوش خليجفارس و سواحل عربستان و افريقا و سرزمين هندوستان حتّى كشورهاى خاور دور تا جزاير اقيانوسيّه داشت و از اين بابت نيز كانون فعّاليّتهاى نيكوى كشاورزى و بازرگانى بود كه آثار آن در كشتزارها و رباطهاى ويران و جادّههاى فرعى و آباديهاى مختلف فارس نمايان و پايدار مىباشد و طبعا با تمركز و قدرت حكومت در دوران صفوى اين قسمت بهتر عملى و ظاهر گرديده است .
دوران صفوى بنوبهء خود از ادوار رونق و آبادانى سرزمين فارس بود و بخصوص توجّه فراوان شاه عبّاس كبير به استفادهء شايسته از حاكميّت ايران بر خليجفارس و توسعهء بازرگانى ايران با كشورهاى ديگر از راه دريا موجب افزايش كارهاى عمرانى در استان فارس گرديد و در همان دوران ابنيهء تاريخى متعدّدى نيز بوجود آمد كه كاروانسراى قيصريّهء لارو مدرسهء خان و قسمتهاى مختلف مسجد جامع شيراز و تكميل و تزئين آستانهء سيّد علاء الدّين و احداث پل خان ( در جلگهء مرودشت ) از جملهء آنها است .
افزايش ارتباط فرهنگى و هنرى ايران و هند به شرحى كه گذشت باعث بوجود آمدن آثار هنرى زيادى از ايرانيان در هندوستان شد و ابنيهء بس معظم و باشكوهى
اقليم پارس ( فارسى ) — صفحة ديباچه 14
مساهمون: محمد تقى مصطفوى
صديباچه ١٤