مىساختند و از منافع جنس بخصوص ، يا كلّ تجارتخانه ، « دانگى » هم براى آنان منظور مىداشتند .
صرافى در اردبيل :
بموازات واردات و صادرات كالا ، برخى از بازرگانان اردبيل ، بشغل صرافى مىپرداختند . اينان كسانى بودند كه بجاى بانكهاى امروزى ، كارهاى پولى مردم را انجام مىدادند و خود صنف مشخّصى در بين بازرگانان بشمار مىآمدند . سرمايهء اصلى آنها درستى و صحّت عمل و دقت در انجام كارهاى مردم بود و برخى از آنها در خارج از اردبيل نيز از شهرت و معروفيّت زياد برخوردار بودند .
صرّافها در بازار مغازه و يا حجرهاى داشتند و بطور منظم دفاتر حساب ترتيب داده منشيان و حسابدارانى به خدمت مىگماشتند انتقال پول بين شهرها ، اعمّ از داخل و خارج ، معمولا از طريق آنها صورت مىگرفت و از اينرو اينان شعباتى در آن شهرها داشتند و يا طرفهائى از صرّافهاى شهرهاى مذكور را براى خود انتخاب كرده با آنان روابط پولى برقرار مىساختند و از طريق صدور حواله يا دريافت برات سفارشهاى همديگر را انجام مىدادند .
پول رائج قديم سكّه بود كه از نقره و گاهى طلا مىزدند ولى معاملات على الاصول با پول نقره صورت مىگرفت . و چون حمل آن بر اثر سنگينى و بويژه در نتيجهء ناامنى راهها متعذّر و غالبا مواجه با خطر بود از اينرو تجار و كسانى كه درصدد انتقال وجهى برمىآمدند بصرافها مراجعه مىكردند و آنان با دريافت كارمزد متعارف سفارشهاى آنها را انجام مىدادند .
قبل از آنكه تلگراف در اردبيل داير شود و امكان مخابرات برقى فراهم گردد حوالهها عموما كتبى بود و دريافتكنندهء حواله ، كه غالبا خود بدان شهر سفر مىنمود ، آن را بدانجا مىبرد و مبلغ آن را از محال عليه دريافت مىنمود .
قبل از انقلاب اكتبر 1917 در روسيه ، بعضى از تجار اردبيلى ، كه تجارتخانه يا شعباتى در شهرهاى قفقاز و عمدتا در بادكوبه داشتند بجاى خريد و فروش كالا به كارهاى صرافى مىپرداختند و چنان كه قبلا هم گفتهايم پولهاى كارگران اردبيلى