تخطي إلى المحتوى الرئيسي

اردبيل در گذرگاه تاريخ ( فارسى ) — صفحة 438

مساهمون:

ص٤٣٨
نزديكى اردبيل بجنگل و آزاد بودن استفاده از درختان آن در گذشته ، موجب وفور و ارزانى چوب در اين شهر بود ولى از سى سال پيش كه بريدن و در نتيجه خريدوفروش آن ممنوع گرديده ، چوب نيز به صورت قاچاق درآمده و بهاى محصولات آن مضاعف گشته است . چوبها را معمولا به صورت الوار از جنگل مىآوردند و نجّاران مىبايست قبلا از آنها تخته تهيه كنند . براى اين كار دسته‌اى از نجّارها صرفا تخته كردن الوار را بر عهده داشتند و آنها را ارّه‌كش مىگفتند . ارّه‌كشها در وسط دكانهاى مرتفع خود تخته‌بندهاى بلند و محكمى مىساختند و الوارها را بر روى آن قرار داده مىبريدند . براى آنكه تخته صاف و بضخامتهاى مورد نظر بريده شود بوسيلهء نخهاى رنگ‌آلود ، بر روى آنها خط مستقيم بوجود مىآوردند و بدينطريق محل حركت ارّه را مشخص مىساختند . الوارها را عموما با ارّه‌هاى بزرگى كه بوسيلهء دو نفر كشيده مىشد مىبريدند بدينمعنى كه يكنفر در روى تخته‌بند و ديگرى در زير آن قرار گرفته اين كار را انجام مىدادند . نجّارها قطعات بريده شده را چند روزى در جلوى آفتاب خشك مىكردند و سپس به كار مىبردند .

صندوقسازى و خرّاطى :

ساختهء نجّارها معمولا در ، پنجره ، اشكاف ، قفسهء دكان ، چهارپايه ، نيمكت ، تخت ، كرسى ، زيربخارى ، گهواره و نظاير آنها بود ولى برخى از آنها صندوق‌سازى مىكردند و براى گذاشتن لباس ، رختدان و صندوق مىساختند يا براى نگهدارى نان ، كه در خانه‌ها پخته مىشد ، صندوقهاى بزرگى درست مىكردند . صندوق‌سازى شغل ظريفى بود و برخى از استادكاران با نوارهاى آهن نقشهاى زيبائى بر روى رختدان و صندوق بوجود مىآوردند . بعضى ديگر خرّاط بودند و از چوب وسايل مخصوصى مىتراشيدند يا از قطعات آن لوازم ديگرى مىساختند . اين وسايل در درجهء اول عبارت از دلو چوبى براى كشيدن آب از چاه ، نورد براى پهن كردن خمير ، گوشت‌كوب ، قوطىهاى چوبى بجاى جعبه‌هاى مقوائى امروزى براى قنادها ، دستهء بيل ، شانه‌هاى چوبى براى باد دادن خرمنها ، دستهء