تخطي إلى المحتوى الرئيسي

اردبيل در گذرگاه تاريخ ( فارسى ) — صفحة 358

مساهمون:

ص٣٥٨
و مقاله « در امر شىء » مىباشد و نسخه‌اى از مناسك الحج وى در كتابخانهء رضويّه مشهد موجود است . در كتابها مطالب زيادى در حق او نوشته‌اند و در باب زهد و تقوى و معنويّت وى سخنانى گفته‌اند . او از اهالى قريهء نيار ، دو كيلومترى شرق اردبيل است . در نجف اشرف درس خوانده بعاليترين مقام فقاهت روز در عالم تشيع رسيد و رياست حوزهء علميّهء نجف را برعهده گرفت . سلاطين و حكام وقت به دو احترام خاصى قائل بودند مخصوصا شاه عباس بزرگ صفوى ارادت خاصى به او مىورزيد و مكاتباتى با او داشت . نوشته‌اند كه مقدس شاه عباس را در نامهء خود بعنوان « بانى ملك عاريه عبّاس » مورد خطاب قرار مىداد و شاه نيز در مكتوبات خويش به دو ، خود را « كلب آستان على » مىنوشت . مقدس شاگردان بزرگى تربيت نمود كه بعدها در حوزهء علميّه جانشين وى گشتند . بعد از فوت مقدس رياست حوزهء علميهء نجف ابتدا به « ملّا عبد اللّه شوشترى » ( استاد شيخ بهاء الدين ) ، سپس به « شيخ حسن بن زين العابدين عاملى » ( شهيد دوم ) صاحب « معالم الاصول و منتقى الجمان » و بعد به « سيد على » صاحب « مدارك » تفويض گرديد و بالاخره « امير فيض اللّه تفرشى » و « امير علّام » در جاى استاد افاضهء علم نمودند . هنگام رحلت مقدس از وى پرسيدند بعد از شما به كه رجوع كنيم فرمود در شرعيات به امير علّام و در عقليّات به امير فيض اللّه . مقدس در سال 993 هجرى ، يعنى هفت سال به آغاز قرن يازدهم مانده بدرود زندگى گفت . جنازهء او را در نجف اشرف در جوار تربت مقدس حضرت على بن ابيطالب ( ع ) در حجره‌ايكه در ايوان مطهّر واقع است ، به خاك سپردند . ملا احمد اردبيلى كه مىگويند در حال حيات اگر در مسائل دينى و فقهى بمشكلى برمىخورد از ضريح حضرت امير ( ع ) جواب مىگرفت ، بعد از مرگ نيز كليددار حرم مطهّر گرديد . بدينمعنى كه خدّام آستانه شبها پس از آنكه همهء بيوتات حرم را بسته و قفل مىنمايند كليدها را در مقبرهء او مىگذارند و فقط كليد اين مقبره را با خود مىبرند . مقدس طبع شعر نيز داشته و گاهى اشعارى مىسروده است . اين ابيات به دو منسوب است :