شمس عطار اردبيلى :
از شعراى و عرفاى والامقام آذربايجان است . بعضى از نويسندگان مقامش را از شمس تبريزى برتر و سيرتش را عاليتر دانستهاند خود او در بيتى گفته است :
شمس از اردبيل كرده طلوع * شمس تبريز تحت طلعت اوست
ديوان منظومى داشته و در ادب و شعر از اساتيد مسلم بوده است . ديوان او به ترتيبى كه ما در صفحهء 363 جلد دوم اين كتاب نقل كردهايم بدست بازماندگانش از بين رفته و اگر نسخ ديگرى از آن در اختيار ديگران نباشد بايد متأسف بود كه آن ديوان براى هميشه از دست رفته است . در بعضى از كتابها بتناسب مطالب ، ابياتى از اشعار شمس به چشم مىخورد و مخمس زيرين نمونهاى از آنهاست كه او در مدح مولى امير المؤمنين على عليه السلام سروده است :
ز ازل جمال تو زد رقم ، ز تجليّات على على * بفزود حسن تو دمبدم ، بملمّعات على على
نگهت چو رفت بسوى عدم ، كند التفات على على * سپه وجود كشيد علم ، سوى ممكنات على على
توئى جلوهگاه شه قِدم ، بصفات و ذات على على * نه مرا رهى است بكوى تو ، كه چو گو بسر بدوم شها
نه نشانهاى است ز سوى تو ، كه رسم بسدرهء منتهى * نه مِيَم به كف ز سبوى تو ، كه مرا ز خويش بكند رها
فتدم به كف نه ز موى تو ، كه دو عالمى دهمش بها * نه مجال ديدن روى تو ، ز مشعشعات على على
نه ز تيغ تو به من اين عطا ، كه به خون خويش وضو كنم * نه رهم دهى بسوى فنا ، بگسلم ز خود به تو رو كنم
نه ز حبس تن كنيم رها ، بفلك چو مهى تكوپو كنم * همهجا تو مىزنيم صلا ، بكجا ور و بچه سو كنم