در اواخر مرداد 1320 قيمت قند و شكر در اردبيل كيلوئى در حدود هشت ريال بود ولى طولى نكشيد كه مظنّه به كيلوئى 15 ، 30 ، 45 ، 60 ريال رسيد و خريد و مصرف آن براى تودهء مردم متعذر گرديد و كشمش و سبزه جاى آنها را گرفت و اين مواد نيز ، كه قسمت اعظم آنها از مراغه مىآمد ، بر اثر ازدياد تقاضا بر ميزان عرضه ، ترقى قيمت يافت .
ولى درعينحال گرهگشاى نياز مردم از حيث صرف چائى شد .
قماش نيز از جمله ما يحتاج عمومى بود و در آنزمان بهترين چيتها ساخت كارخانهء « پراخوروف » بود كه از روسيه وارد مىشد و بمناسبت رنگهاى ثابت و دوام جنس قسمت عمدهء بازار مصرف اين شهر را در اختيار داشت . هرمتر آن قبل از اشغال ايران حدود يك تا دو ريال فروخته مىشد ولى با ورود متفقين اين مبلغ نيز بالا رفت و توأم با كميابى جنس بهاى آن تا ده و پانزده برابر افزايش يافت .
در آنزمان در ايران يكنوع سيگار بيش از ديگر انواع آن رواج داشت و بنام « اشنو » در پاكتهاى ده عددى به قيمت دهشاهى عرضه مىشد . آن هم در اندكزمانى ترقى كرد و هرپاكت آن اگر پيدا مىشد به پنج ريال رسيد . زغال چوب كه از چندفرسخى شهر و از جنگل مىآمد از هر من اردبيل يعنى شش كيلو 25 / 1 ريال به يكمن 7 ريال ترقى كرد . كره از كيلوئى 9 ريال به 20 ريال ، عدس از شش كيلو 5 / 2 به 15 ريال و . . . بالا رفت و دايرهء رفاه و آسايش روزبروز تنگتر گرديد .
دارو سخت كمياب شد و بهاى آن به چندين برابر رسيد . فرآوردههاى صنعتى مثل لوازم يدكى « ماشين » ناياب گشت و يكحلقه لاستيك « اتوموبيل » كه قبل از جنگ به 50 تومان فروخته مىشد به بيش از يكهزار تومان نيز بدست نمىآمد « 1 » . كرايهها ترقى كرد و مسافرتها محدود گشت . صادرات راكد ماند و رشتهء بازرگانى از هم گسيخت .
گرانى و بالا رفتن قيمتها امر متداولى است كه در جوامع بشرى جريان دارد و حتى
هامش
( 1 ) - براى جلبتوجه خوانندگان گرامى بر گرانى آن ايام يادآور مىشويم كه در شهريورماه 1320 با يك ريال 22 عدد تخممرغ خريدارى مىشد . نگارنده خود در همان سوم شهريور يك من شش كيلوئى كره را به پنجتومان خريدارى كرده است .