غالبا از كتابهاى فارسى يا تحقيق از مراجع مختلف كسب نمودهايم به ترتيب حروف اول نام آنها در اين گفتار عنوان كرديم بدين اميد كه بخواست خدا دانشمندانى از شهر ما ، كه در اين عصر يا در آينده ، در اينقبيل مطالب بتحقيق و بررسى خواهند پرداخت ، با دسترسى بمآخذ وسيعتر توفيق بيشترى بدست آورند و نام كسانى را كه عليرغم جنگآوران و رزمافروزان ، مورد غفلت يا نسيان و بىمهرى تاريخ و تاريخنويسان قرار گرفته است زنده گردانند . و اينك آن اطلاعات :
آيت الحق ملا ابراهيم امامجمعه :
از علماى بنام اردبيل است . در سال 1207 هجرى قمرى در ولايت اردبيل متولّد شد . پدرش ملّا مهر على و جدش ملا بهاء الدين از روحانيت تشيع اردبيل بودهاند .
او تحصيلات ابتدائى را در اردبيل گذرانيد و در 13 سالگى براى ادامهء آن باصفهان رفت . بيست و پنجسال در آنجا اقامت كرد و با اندوختهء علمى وسيعى عازم زادگاهش گرديد . در بين راه چند روز در تهران توقف نمود . و اين اقامت مصادف با زمانى شد كه فتحعليشاه قاجار علماى پايتخت را براى بررسى و اعلامنظر دربارهء موضوعى دعوت كرده بود . او نيز جزو مدعوين در آن مجمع حضور يافت و اتفاقا نظرش در موضوع مورد سوآل براى شاه پسنديدهتر آمد و قريهء نوشهر ، كه در اردبيل بنام نوشار معروف است ، از طرف شاه به دو داده شد .
ملا چندى در زادگاهش ماند و سپس براى تكميل معلومات بنجف اشرف رفت و بر اثر سعى و كوشش در كسب معلومات در عداد مجتهدين دانشمند درآمد و بار ديگر باردبيل بازگشت و مرجع امور شرعى مردم ناحيه گرديد . او عنوان امامت جمعه داشت و در مسجد اچدكان اقامهء جماعت مىكرد . مدرسش خانهاش بود كه در قرب مسجد قرار داشت و چون تعداد طلاب رو بافزونى گذاشت و خانه براى پذيرفتن آنها كفايت نكرد تصميم باحداث بناى بزرگ و زيبائى گرفت و مدرسهء طلاب ملا ابراهيم را در سال 1267 هجرى بنا نهاد . اين مدرسه در 1352 خورشيدى نوسازى شد و باز به همان نام مركز تربيت دانشمندان مذهبى گرديد .
ملا ابراهيم بعمران و آبادى علاقه داشت . از درياچهء « نوئور » كه 24 كيلومتر تا