تخطي إلى المحتوى الرئيسي

اردبيل در گذرگاه تاريخ ( فارسى ) — صفحة 273

مساهمون:

ص٢٧٣
بازى بانك هم شبيه پاپالان بود با اين تفاوت كه بجاى 8 و 9 مجموع خالهاى هر طرف تا به 21 مىرسيد . حال كه دربارهء قمارهاى معمول در اردبيل سخن مىگوئيم جا دارد بيكنوع آن نيز بنام « دورد آشخ » يا « هردى » اشاره كنيم . اين بازى با چهار « آشخ » يا قاب صورت مىگرفت بدينطريق كه هربازيكن چهار عدد قابى را كه وسيلهء بازى بود در دست گرفته با يك حركت از بالا به زمين مىريخت . براى هرچهار قاب و طرز قرار گرفتن آنها ، نظير آنچه كه در صفحهء 269 گفتيم نامها و امتيازاتى قائل بودند و با طرز قرار گرفتن آنها صاحب امتياز مىشدند و مبلغى را كه با طرف بازى قرار كرده بودند مىگرفتند و يا به دو مىپرداختند .

ازك‌ازك :

در روزگاران گذشته معمولا ساكنان اردبيل ، مثل برخى ديگر از شهرهاى ايران ، در ماه رمضان شب‌زنده‌دارى مىكردند زيرا روزها كسب‌وكار تقريبا تعطيل بود و چنانچه در جاى ديگر گفته‌ايم بازار و دكان‌ها ديروقت و تقريبا مقارن ظهر باز مىشد و اين خود مجال مىداد كه مردم تا آن ساعت روز بخوابند و در نتيجه شبها را تا سحر بيدار بمانند . شك نيست كه براى گذراندن شب مشغوليتى لازم بود . اين مشغوليت براى مؤمنان و سالخوردگان خواندن ادعيه و بجاى آوردن نمازهاى مستحبى يا قضا رفته بود ولى جوانها غالبا با « ازك ، ازك » و يا « تورنا دوئدى » وقت را مىگذرانيدند . ازك در زبان تركى بمعنى انگشترى است و نام اين بازى نيز از آن گرفته شده است . ترتيب آن‌چنان بود كه تعدادى فنجان يا پيالهء كوچك ، يا ظروف مشابه آن را كه حاجب ماوراء بودند در يك مجموعه مسى وارونه مىگذاشتند . آنگاه بازيكنها دو دسته مىشدند . يكدسته چشمهاى خود را مىبستند يا پشت خود را بر دستهء ديگر مىكردند و دستهء ديگر دور از چشم آنها يكعدد انگشترى را زير يكى از فنجانها پنهان مىنمودند . آنگاه مجموعه را جلوى دستهء اوّل مىگذاشتند تا انگشترى را از زير آنها پيدا كنند . دستهء طرف حق داشت هرچند فنجان را كه مىخواست پوچ
اردبيل در گذرگاه تاريخ ( فارسى ) — صفحة 273 | بابا صفرى